پشه آئدس و تب دنگی در ایران و جهان؛ اهمیت پزشکی، پیشگیری و کنترل

تب دنگی ناشی از آربوویرس عمدتا توسط پشه های آئدس منتقل می گردد و یک نگرانی مهم بهداشت عمومی در سراسر جهان است. گونه های مختلف جنس پشه آئدس که در انتقال ویروس دنگی نقش دارند شامل Aedes aegypti و Aedes albopictus، Aedes cinereus به دلیل توزیع گسترده آن در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری (در بیش از ۱۴۰ کشور) به عنوان ناقلین کلیدی مطرح هستند و در ایران نیز به ویژه در مناطق جنوبی، جنوب شرقی و شمالی کشور پراکنش دارند. چالش های تشخیص تب دنگی شامل تمایز آن از سایر بیماری های تب دار و شناسایی علائم هشداردهنده دنگی شدید در اوایل دوره بیماری است. علائم و نشانه های تب دنگی شامل تب حاد، علائم هشداردهنده تب دنگی شدید و عوارض بالقوه است. سیر بالینی نیز شامل فاز تب، مرحله بحرانی، و مرحله بهبودی است. درک جامع تظاهرات و سیر بالینی، شاخص های پیش آگهی، الگوریتم های تشخیصی و روش های آزمایشگاهی برای تشخیص دقیق، طبقه بندی خطر و مدیریت بیماری اهمیت زیادی دارد. همچنین عدم وجود درمان های ضد ویروسی اختصاصی یا واکسن های ضد تب دنگی، مراقبت های حمایتی و درمان علامتی را برای مدیریت این بیماری ضروری می سازد. در مطالعه مروری حاضر در مدیریت تب دنگی، از مراقبت های حمایتی، مدیریت مایعات، داروهای ضد تب و ضد درد و درمان های ضد ویروسی بحث می شود. علاوه بر این، استراتژی های درمانی بالقوه آینده بررسی می گردد و اهمیت تشخیص زودهنگام و مداخله پزشکی فوری در بهبود پیامد بیماری برجسته می شود. همچنین اهداف ایمونولوژیک، پلتفرم های واکسن، کارازمایی های بالینی و چشم اندازهای آینده برای واکسیناسیون تب دنگی توصیف می گردد و استراتژی های پیشگیری با هدف قرار دادن پشه آئدس و چالش­های پیش رو ارایه می شود. به نظر می رسد با پذیرش رویکرد جامع و بین رشته ای، بتوان راه را برای پیشرفت های آینده در پیشگیری و مدیریت تب دنگی در زمینه انتقال پشه آئدس هموار نمود. برای مبارزه با تب دنگی و کاهش بار آن بر جمعیت های متاثر در سرتاسر جهان، به تلاش های تحقیقاتی مداوم، همکاری های مبتکرانه و آموزش بهداشت عمومی نیاز است.

کلیدواژه ها:

Aedes mosquito ، Dengue fever ، Dengue virus ، Iran ، پشه آئدس ، تب دنگی ، ویروس دنگی ، ایران