بررسی زمینه ها، دلایل و پیامدهای توسعه نیافتگی در استان کردستان (ارائه ی نظریه ی داده بنیاد در حوزه کشاورزی)

هدف پژوهش حاضر بررسی زمینه های توسعه نیافتگی استان کردستان در حوزه ی کشاورزی مبتنی بر نظریه های توسعه نیافتگی اقتصادی-اجتماعی، توسعه ی محلی و نظریه ی زمینه ای و همچنین ارائه ی راهکارهایی جهت فعال نمودن حوزه های پیشران توسعه ی استان و مانع زدایی از آن هاست. روش مورد استفاده در پژوهش حاضر نظریه داده بنیاد، ابزار گردآوری داده ها مصاحبه ی نیمه ساخت یافته با کارشناسان، نخبگان، فعالان و مسئولین حوزه ی کشاورزی استان کردستان و روش تحلیل داده ها، تحلیل مضمونی است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که استان کردستان در حوزه ی کشاورزی در وضعیت توسعه نیافتگی قرار دارد؛ مدل پارادایمیک توسعه نیافتگی کشاورزی استان کردستان اصلی ترین دستاورد این پژوهش است. بر اساس این مدل، توسعه نیافتگی کشاورزی استان ناشی از ارتباط مستقیم و دوسویه ی فعالیت های معیشتی و سنتی با فعالیت های مدرن و همچنین عدم توجه به ظرفیت های کشاورزی استان و عدم هماهنگی سازمان های متولی توسعه است. زمینه های توسعه نیافتگی کشاورزی را باید در عواملی همچون قانون ارث بری و تقطیع اراضی و نظام سنتی کشاورزی جستجو کرد. ضعف در آموزش های مستمر، کمبود کارگاه های آموزشی و ترویجی، توان مالی ضعیف بخش خصوصی و مردمی در استان جهت سرمایه گذاری در این حوزه، شرایط سخت گیرانه در ارائه وام و تسهیلات به کشاورزان، نبود فرهنگ مشارکت و سرمایه گذاری در بخش صنعت به ویژه صنایع کشاورزی و تبدیلی در زمره عوامل مداخله گر نقش مهمی در فرایند توسعه نیافتگی در حوزه ی کشاورزی ایفا می کنند. پیامدهای این وضعیت عدم توجه به صنایع تبدیلی و برندسازی محصولات کشاورزی استان، پیشران نبودن این بخش در توسعه استان و در نهایت به حاشیه راندگی ظرفیت های حوزه کشاورزی در فرآیند توسعه استان بوده اند. مهم ترین راهبردهای خروج از این وضعیت اتخاذ سیاست ها و برنامه های توسعه ای (نه شعارگونه) در راستای افزایش بهره وری تولید و تنوع بخشی به محصولات و فعالیت های کشاورزی خواهند بود.

کلیدواژه ها:

استان کردستان ، توسعه نیافتگی ، توسعه ی محلی ، کشاورزی ، نظریه داده بنیاد