عوامل موثر بر کیفیت آب در کشورهای منتخب آسیا با مدل دوربین فضایی

کیفیت منابع آب برای حفاظت از محیط­زیست و سلامت عمومی بشر ضروری است. کاهش کیفیت آب دارای اثرات متعددی محیط­زیستی بود. علاوه بر ایجاد مشکلات محیط­زیستی، هزینه­ی دولت­ها را افزایش می­دهد. هدف از این پژوهش بررسی تجربی رابطه کیفیت آب و درآمد در کشورهای آسیایی منتخب، با در نظر گرفتن وابستگی های فضایی بین کشورها است. بدین منظور از روش اقتصادسنجی فضایی برای ۹ کشور آسیایی طی دوره زمانی۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ استفاده شد. داده­های مورد نیاز از بانک جهانی اخذ شد. ابتدا آزمون موران، جری و جتیس برای اثبات وجود وابستگی فضایی انجام شد. با استفاده از آزمون والد مدل دوربین فضایی به عنوان مدل بهینه تعیین شد. سپس با استفاده از نرم­افزارStata۱۷  مدل برآورد و اثرات مستقیم و غیرمستقیم شناسایی شد. نتایج نشان داد سرریزهای فضایی قابل توجهی در مدل وجود دارد. تولید ناخالص داخلی بر کیفیت آب کشورهای آسیایی بیشترین تاثیر مثبت و تراکم جمعیت بیشترین تاثیر منفی را دارد. اثر سرریز فضایی تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه و سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر کیفیت آب مثبت و معنی دار بوده است. همچنین سرریز فضایی قانونمندی و اثربخشی دولت بر کیفیت آب کشورهای آسیایی تاثیر مثبت و معنی داری داشته است.

کلیدواژه ها:

اقتصادسنجی فضایی ، تراکم جمعیت ، تولید ناخالص داخلی ، کیفیت آب