بررسی واژه ها و اصطلاحات مربوط به نخل و نخلداری در گویش جهرمی

واژگان یک زبان و گویش، با نوع زندگی، جغرافیا و محیط اطراف گویشوران آن مرتبط است. جهرم شهری در جنوب غربی ایران و استان فارس است که به دلیل انبوه نخل و نخلستان هایش، آن را در گذشته، جنگل نخل نامیده اند. به دلیل کاربردهای بسیار نخل و اجزای آن در زندگی روزمره مردم جهرم، انواع اجزا و اصطلاحات مربوط به این درخت در این شهر نامگذاری شده است. نخل همچنین در تمام شاخه های فرهنگ اعم از زبان، سنن، باورهای مردم این شهر وارد شده است که اغلب نیز ریشه ای اسطوره ای دارند. این تحقیق ۲۰۲واژه و اصطلاحات نخل و نخلداری را در جهرم را به صورت اسنادی و میدانی جمع آوری و آن را در هفت دسته: انواع نخل های محلی، اجزای نخل و حالات آن، امور مرتبط با نخلداری، ابزار ساخته شده، مشاغل مرتبط، آفات و امراض و فراورده های خوراکی، دسته بندی کرده است. بررسی توصیفی-تحلیلی این واژگان، بیانگر باور به انسان پنداری نخل در جهرم است. بر اساس نتایج این تحقیق، اغلب واژگان و اصطلاحات جهرمی درباره نخل و نخلداری، فارسی کهن هستند و لغات عربی در آن ها، انگشت شمار و معدود است. این واژگان متنوعند و ۴۵درصد این واژگان دارای حروف فارسی: پ، گ، چ و ژ هستند. از آنجا که این واژگان از مظاهر مهم فرهنگ عامه در جهرم است، واکاوی آن به شناختن زمینه های ذهنی و روانی مردم این شهر نیز کمک می کند.

کلیدواژه ها:

خرما