رابطه ذهن آگاهی و مهارت همدلی در کودکان دارای اختلال نقص توجه – بیش فعالی

زمینه و هدف: اختلال نقص توجه / بیش فعالی شایع ترین نوع اختلال عصبی تحولی در کودکان است. این اختلال غالبا با ناتوانی در توجه پایدار و یا الگوی تکانشگری/ بیش فعالی همراه است که به واسطه یکسری از نشانه های نامتناسب با سطح رشد فرد مشخص می گردد و دارای پیامدهای مخرب اجتماعی و تحصیلی است. بسیاری از کودکان مبتلا به نقص توجه/ بیش فعالی، دچار مشکلاتی در همدلی و ایجاد رابطه مناسب با همسالان هستند. مشکلات اجتماعی در دوره های مختلف زندگی این کودکان می تواند ادامه یابد؛ به طوری که مشکلات جدی در طول زندگی و بروز رفتارهای ضد اجتماعی و مشکلات روان پزشکی را به دنبال دارد. یکی از روش های درمانی پر طرفدار در کودکان و بزرگسالان، درمان مبتنی بر ذهن آگاهی است. ذهن آگاهی شامل تمریناتی از قبیل افزایش آگاهی از طریق توجه، هدفمند، حضور در لحظه حال، افزایش مشاهده بدون قضاوت و کاهش پاسخ های خودکار است. در طی سال های اخیر، تعداد محدودی پژوهش، موثربودن آموزش ذهن آگاهی برای کودکان و نوجوانان با اختلال نقص توجه/ بیش فعالی را تایید کردند. بر این اساس هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه ذهن آگاهی و مهارت همدلی در کودکان دارای اختلال نقص توجه – بیش فعالی است.روش پژوهش: مطالعه حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه پژوهش حاضر کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی مراجعه کننده به مراکز اختلالات یادگیری شهرستان سبزوار در نیم سال اول سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند که در مراکز اختلالات یادگیری شهرستان سبزوار جهت مداخله پذیرفته شده بودند. به منظور دستیابی به نتایج قابل تعمیم تر و خطای آماری کمتر، حجم نمونه در پژوهش حاضر با توجه به جدول مورگان، ۱۲۰ نفر بود که به صورت تصادفی منظم از روی لیست اسامی دانش آموزان (۱۶۰ دانش آموز) تمام مراکز انتخاب شدند و ۱۲۰ پرسشنامه تکمیل شد. برای جمع آوری داده ها از دو مقیاس همدلی (EMQUE-CA) و ذهن آگاهی (FFMQ) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغییره با کمک نرم افزار SPSS۲۵ استفاده گردید.یافته ها : تحلیل رگرسیون نشان داد که مقدار ضریب همبستگی بین ذهن آگاهی و مهارت همدلی شرکت کنندگان در پژوهش۰/۵۳و میزان R۲ برابر ۰/۱۷ می باشد. همچنین نتایج تحلیل واریانس نشان می دهد که میزان F به دست آمده معنادار است.نتیجه گیری : باتوجه به یافته های به دست آمده از پژوهش حاضر، معلمان، مشاوران مدارس و روانشناسان می توانند جهت بهبود مهارت همدلی در کودکان دارای اختلال نقص توجه- بیش فعالی از آموزش ذهن آگاهی به این دانش آموزان استفاده کنند.