واکاوی مدل های ارتقا نواحی بازمانده از توسعه با تاکید بر تجربه های جهانی

در هزاره سوم چالش های مرتبط با نواحی بازمانده از توسعه به یکی از ابربحران های شهری بدل گشته که چاره جویی و کندوکاو برای ساماندهی و حل آن در دستور کار سیاست گذاری و مدیریت شهری، منطقه ای و ملی قرار دارد. آمریکا، چین و کشورهای سوسیالیستی اروپا از جمله جوامع پیش رو در این زمینه هستند که تعدد و کثرت برنامه های آن ها مورد توجه بسیاری از اندیشمندان قرار گرفته است. این کشورها طیف وسیعی از برنامه ها را بخصوص بعد از جنگ جهانی دوم در دستور کار قرار داده اند بر همین اساس این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و به صورت کتابخانه ای و با درک اهمیت این مساله و چالش های روبه تزاید شهری در ایران درصدد صورت-بندی و تحلیل و بررسی این برنامه ها است تا از یک سو موجب غنای علمی این مباحث در داخل کشور شود و از سوی دیگر ساختار اجرایی آن ها را استخراج نماید. نتایج پژوهش که بر پایه نه برنامه اجرایی است نشان می دهد که ابتکار عمل های بخش دولتی (و بخصوص دولت های محلی) و بهره گیری از استعدادهای بخش خصوصی از اصلی ترین محرک های بازآفرینی نواحی بازمانده از توسعه با تاکید بر مناطق حاشیه نشین، راکد و بافت فرسوده است و در تمامی مدل های ارتقا؛ توسعه از بالا (بخش دولتی و خصوصی و گاها نهادهای غیرانتفاعی) و توسعه پذیری از پایین (ساکنان محلی) رخ داده است و حتی رویکردهای مشارکتی بر پایه ظرفیت اجتماعات محلی کمتر مورد توجه قرار دارد. نتایج پژوهش که بر پایه نه برنامه اجرایی است نشان می دهد که ابتکار عمل های بخش دولتی (و بخصوص دولت های محلی) و بهره گیری از استعدادهای بخش خصوصی از اصلی ترین محرک های بازآفرینی نواحی بازمانده از توسعه با تاکید بر مناطق حاشیه نشین، راکد و بافت فرسوده است.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، بافت فرسوده ، مناطق راکد ، توسعه ، بازآفرینی