تئوری پنج گانه شخصیت و موفقیت درونی و بیرونی حسابرسان

هدف: بر اساس تئوری پنج عاملی (FFT)، مولفه های پنج گانه شخصیتی حسابرسان می توانند نقش قابل توجهی در میزان موفقیت حرفه ای حسابرسان داشته باشند. بنابراین، در پژوهش حاضر تاثیر ویژگی های شخصیتی حسابرسان شامل روان رنجوری، برون گرایی، تجربه پذیری، توافق پذیری (سازگاری) و وجدان گرایی بر موفقیت درونی و بیرونی حسابرسان مورد ارزیابی قرار گرفته است. فرضیه های پژوهش به شرح زیر است: روان رنجوری بر موفقیت درونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. روان رنجوری بر موفقیت بیرونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. برون گرایی بر موفقیت درونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. برون گرایی بر موفقیت بیرونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. تجربه پذیری بر موفقیت درونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. تجربه پذیری بر موفقیت بیرونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. توافق پذیری (سازگاری) بر موفقیت درونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. توافق پذیری (سازگاری) بر موفقیت بیرونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. وجدان گرایی بر موفقیت درونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. وجدان گرایی بر موفقیت بیرونی حسابرسان تاثیر معناداری دارد. روش: در این مطالعه از مدل سازی معادلات ساختاری برای بررسی روابط بین متغیرهای پنهان و آشکار بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل اعضای انجمن حسابداران رسمی ایران بودند که تعداد ۳۴۸ نفر از آن ها به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها دو پرسشنامه استاندارد به کار گرفته شد: پرسشنامه شخصیت مک کری و کاستا (۱۹۸۵) که ویژگی های شخصیتی را بر اساس مدل پنج عاملی ارزیابی می کند و پرسشنامه موفقیت شغلینبی (۲۰۰۱) که موفقیت شغلی درونی و بیرونی را ارزیابی می کند. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهایSPSS  و LISREL انجام شد که امکان ارزیابی مدل اندازه گیری متغیرها، مدل مفهومی (ساختاری) و آزمون فرضیه های پژوهش را فراهم نمودند. یافته ها: یافته های پژوهش در سطح اطمینان ۹۵ درصد نشان داد چهار ویژگی شخصیتی مبتنی بر تئوری پنج عاملی بر موفقیت درونی (ذهنی) حسابرسان تاثیر مثبت و معناداری دارند. این بدان معناست که حسابرسان برون گرا، تجربه پذیر، توافق پذیر و وظیفه شناس، از زندگی، امید به آینده و روابط شخصی خود رضایت بیشتری دارند. علاوه بر این، نتایج پژوهش نشان داد این چهار بعد شخصیتی حسابرسان بر موفقیت بیرونی (عینی) آنان تاثیر مثبت و معناداری دارند؛ به گونه ای که بالاترین سطح درآمد، ارتقاء سازمانی و مزایا مربوط به حسابرسانی است که برون گراتر و تجربه پذیر (در روابط انعطاف پذیرتر) هستند و همچنین می توانند با سازگاری دیدگاه های جدید را بپذیرند و وظیفه شناس تر (وجدان گراتر) هستند. اما نتایج نشان داد بین روان رنجوری و موفقیت شغلی حسابرسان رابطه معناداری وجود ندارد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان داد ویژگی های شخصیتی بر موفقیت شغلی حسابرسان تاثیر دارد؛ بر این اساس، با توجه به پیچیدگی دنیای تجارت و کاهش اعتماد اجتماعی به خدمات حسابرسی پس از بحران های مالی اخیر، حسابرسان باید از مفاهیم روان شناختی برای ارتقاء کیفیت عملکرد خود استفاده کنند و موفقیت شغلی و حرفه ای تابعی از درک عمیق ویژگی های شخصیتی و رفتاری آنان است. نهادهای نظارتی از جمله انجمن حسابداران رسمی ایران نیز باید از اهمیت مولفه های شناختی و شخصیتی حسابرسان آگاه باشند. همچنین، موسسات حسابرسی باید به اعضای خود در مورد اهمیت نگرش و رفتار آن ها در محیط کار آموزش های لازم را ارائه کنند.

کلیدواژه ها:

ویژگی های شخصیتی حسابرسان ، تئوری پنج عاملی ، موفقیت شغلی ، موفقیت درونی و بیرونی (ذهنی و عینی)