تحلیل گفتمان زیست محیطی در مطبوعات ایران در چارچوب رویکرد لاکلا و موف (مطالعه موردی: موضوع ریزگردها در روزنامه ایران)

پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمان زیست محیطی روزنامه ایران درباره موضوع ریزگردها صورت گرفته است. داده های پژوهش مشتمل بر مطالبی است که در نیمه اول سال ۱۴۰۱ درباره بحران ریزگردها در روزنامه یادشده منتشر شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و داده ها در چارچوب رویکرد تحلیل گفتمان و نشانه شناسی لاکلا و موف (۱۹۸۵) بررسی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که «خارجی بودن منشا ریزگردها» دال مرکزی در این گفتمان است که نقش اساسی و محوری در مفصل بندی گفتمان دارد. علاوه بر این دال، مواردی از قبیل «همکاری با کشورهای همسایه» و «همکاری های بین المللی»، «فقدان راهکارهای داخلی و درون مرزی»، «تقویت نقش وزارت امور خارجه»، «تضعیف نقش سازمان محیط زیست» و «عدم همکاری کشورهای همسایه» نیز دال های اصلی هستند که همگی وابسته به دال مرکزی اند. دال های تهی این گفتمان عبارتند از «راه حل عملی» و «عدالت زیست محیطی» که در گفتمان موردبحث مدلول خاصی برای آنها نمی توان پیدا کرد. «سلامت جسمانی و روانی مردم» دال شناوری است که این گفتمان سعی کرده است آن را در ارتباط با ریزگردها مفصل بندی کند. این گفتمان همچنین در مورد کشورهای همسایه از جمله عربستان، عراق، ترکیه و سوریه غیریت سازی کرده و آنها را منشا بحران ریزگردها معرفی کرده است.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان ، گفتمان زیست محیطی ، محیط زیست ، ریزگردها ، لاکلا و موف ، روزنامه ایران