اثربخشی واقعیت درمانی گروهی همراه با آموزه های اسلامی بر کاهش جبرگرایی و علائم افسردگی و افزایش بهزیستی روان شناختی در افراد افسرده

چکیده سابقه و هدف: امروزه افسردگی یکی از شایع­ترین اختلالات روان شناسی و معضل عمومی زندگی بشر محسوب می­گردد و تقریبا در همه کشورها و فرهنگ­ها دیده می­شود. با توجه به تاکید پژوهش های جدید بر استفاده از عامل های فرهنگی - اعتقادی، در فرهنگ ایرانی - اسلامی ما می توان برای درمان اختلال افسردگی در کنار اصول علمی واقعیت درمانی از آموزه های اسلامی هم کمک گرفت. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی واقعیت درمانی گروهی همراه با آموزه های اسلامی بر کاهش علائم افسردگی، اعتقادات جبرگرایی و افزایش بهزیستی روان شناختی در زنان افسرده بوده است. روش کار: این پژوهش به شیوه نیمه آزمایشی و به صورت پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری ۴۰ روزه صورت گرفته است. جامعه آماری زنان افسرده مراجعه­کننده به درمانگاه ندای آرامش روان تهران در تابستان سال ۱۴۰۰ بودند که از میان آنان ۳۲ نفر به روش نمونه گیری هدفمند نمونه پژوهش انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۶ نفر) جایگذاری شدند. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسش نامه افسردگی بک و همکاران، مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف و کیز و مقیاس اراده آزاد و جبرگرایی پالهاس و مارجسون استفاده شد و افراد گروه آزمایش به مدت هشت جلسه ۹۰ دقیقه ای در جلسات واقعیت درمانی گروهی همراه با آموزه های اسلامی شرکت کردند. داده های به دست آمده با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش همه موارد اخلاقی رعایت شده است و مولفان تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: نتایج نشان داد واقعیت درمانی گروهی همراه با آموزه های اسلامی بر کاهش علائم افسردگی و جبرگرایی و افزایش بهزیستی روان شناختی تاثیر معناداری داشت (۰۵/۰P<). مقدار این تاثیر با توجه به مجذور نسبی اتا (اندازه اثر) در دوره پیگیری بدین صورت بود که ۴۲% تغییرات اراده آزاد، ۶۰% تغییرات افسردگی، ۲۶% تغییرات پذیرش خود، ۳۰% تغییرات ارتباط مثبت، ۲۹% تغییرات استقلال و ۲۸% تغییرات تسلط بر محیط در مرحله پس­آزمون از تفاوت گروه های آزمون و کنترل ناشی می شد. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که واقعیت­درمانی گروهی همراه با آموزه های اسلامی می­تواند برای بهبود علائم افسردگی، کاهش جبرگرایی و افزایش بهزیستی روان­شناختی افراد افسرده موثر باشد. کلمات کلیدی: ..