نقش اقلیمی حیاط مرکزی در عملکرد معماری ساختمان های مناطق گرم خشک

همواره طبیعت نقش به سزایی در شکل گیری شهرها و به تبع آن معماری داشته است. در گذشته رابطه انسان، محیط طبیعی و معماری به صورتی بوده که هم انسان در ارتباط مستقیم با طبیعت بوده و هم معماری در بستر طبیعت شکل می گرفته است. ساختار مناطق گرم و خشک دارای ویژگی های محیطی و اقلیمی خاص بوده و زیست بوم ها، آبادی ها و شهرهای سنتی این گونه مناطق بر اساس اصول خاص و متناسب با شرایط محیطی و اقلیمی ساخته شده اند. بناهای ساخته شده در اقلیم گرم و خشک نیز از اصول و روش های متعددی از جمله حیاط مرکزی، جهت رسیدن به شرایط آسایش استفاده نموده اند. حیاط مرکزی نقش ویژه ای در سازماندهی فضاهای اطراف خود و همچنین در شرایط اقلیمی بناها دارد. حیاط مرکزی چه در زمینه شکلی و چه در روش پدیداری به شدت از ویژگی های بستر و توانمندی های محلی اثر پذیرفته است. لذا این نوشتار در پی آن است که باروش توصیفی و کیفی به بررسی حیاط های مرکزی به عنوان یک عنصر موثر در معماری اقلیم گرم و خشک ایران از نظر هماهنگی با محیط و اقلیم بپردازد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که حیاط مرکزی هم از لحاظ فرمی با ایجاد تابستان نشین و زمستان نشین و سایه اندازی و همچنین از لحاظ دارا بودن عناصری چون حوض آب و پوشش گیاهی نقش بسزایی در تعدیل شرایط اقلیمی گرم و خشک ایجاد می کنند.

کلیدواژه ها:

حیاط مرکزی ، ساختمان در مناطق گرم خشک ، عملکرد معماری ، مناطق گرم خشک ، نقش اقلیمی