الگوی سرزندگی ذهنی سالمندان بر اساس جهت گیری مذهبی: نقش میانجی عملکرد خانواده

چکیده سابقه و هدف: سرزندگی به معنای نوعی تجربه خاص روان شناختی یک نیروی حیات بخش است که موجب حس شور زندگی و روحیه در سالمندان می شود و خود تحت تاثیر عوامل متعددی است. بنابراین هدف مطالعه حاضر بررسی نقش میانجی عملکرد خانواده در رابطه جهت گیری مذهبی با سرزندگی ذهنی سالمندان بوده است. روش کار: پژوهش حاضر توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی سالمندان ۶۰ سال به بالای شهر تهران در سال ۱۴۰۰ بود که از میان آنان ۳۰۰ نفر واجد شرایط به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند و به صورت برخط به پرسش نامه های جهت گیری مذهبی آلپورت و راس، عملکرد خانواده اپشتاین و همکاران و سرزندگی ذهنی رایان و فردریک پاسخ دادند. الگوی پژوهش و روابط بین متغیرها با استفاده از همبستگی پیرسون تحلیل شد. در این پژوهش همه موارد اخلاقی رعایت شده است و مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: نتایج نشان داد اثر مستقیم جهت گیری مذهبی درونی بر عملکرد خانواده مثبت (۰۱/۰P< و ۱۷/۰=β)؛ اما اثر مستقیم جهت گیری مذهبی بیرونی بر عملکرد خانواده منفی (۰۱/۰ P<و ۳۴/۰-=β) بود. اثر مستقیم عملکرد خانواده بر سرزندگی ذهنی (۰۱/۰P< و ۶۵/۰=β) و اثر مستقیم جهت گیری مذهبی درونی بر سرزندگی ذهنی مثبت (۰۱/۰ P< و ۲۰/۰=β)، اما اثر مستقیم جهت گیری مذهبی بیرونی بر سرزندگی ذهنی منفی (۰۱/۰P< و ۰۴/۰-=β) بود. همچنین عملکرد خانواده در ارتباط بین جهت گیری مذهبی درونی (۰۵/۰P< و ۳۴/۲=Z) با سرزندگی ذهنی نقش واسطه­ای داشت. علاوه براین، عملکرد خانواده در ارتباط بین جهت گیری مذهبی بیرونی (۰۱/۰P< و ۵۶/۳-=Z) با سرزندگی ذهنی نقش واسطه ای داشت. نتیجه گیری: بر اساس یافته های به دست آمده، جهت گیری مذهبی و عملکرد خانواده نقش مهمی در سرزندگی ذهنی سالمندان دارند؛ بنابراین توجه به آنها می تواند راهکاری موثر برای حفظ سرزندگی ذهنی سالمندان باشد.