کارکرد اجتماعی مدرسه در بخارا (سده های ۱۰ تا ۱۴ق)
محل انتشار: پژوهشنامه خراسان بزرگ، دوره: 12، شماره: 43
سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 251
فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JPRESS-12-43_004
تاریخ نمایه سازی: 31 تیر 1403
چکیده مقاله:
با تاسیس سلسله شیبانیان (۱۰۰۷-۹۰۶ق/ ۱۵۹۹-۱۵۰۰م) در بخارا، مدرسه به عنوان محوری ترین رکن نظام تعلیم و تربیت اسلامی و همچنین به مثابه رکنی مهم در تربیت علما و نخبگان جامعه که از پیشینه درخشانی در ماوراءالنهر برخوردار بود، موردتوجه و حمایت خوانین اوزبک قرار گرفت. این حمایت صرفا از جانب شیبانیان انجام نشد، از سوی حکومتهای اشترخانی (۱۲۰۰-۱۰۰۷ق/ ۱۷۸۵-۱۵۹۹م) و منغیت (۱۳۳۹-۱۲۰۰ق/ ۱۹۲۰-۱۷۸۵م)، که متعاقبا در این منطقه به قدرت رسیدند با شدت و ضعف دنبال شد. پژوهش حاضر در نظر دارد با استفاده از منابع تاریخی و آرشیوی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به این پرسش پاسخ دهد که کارکرد اجتماعی مدرسه در بخارا در سده های ۱۰ تا ۱۴ق چه بوده است؟ دستاوردهای پژوهش روشن میسازد که طلاب علوم دینی که از اطراف و اکناف برای گذراندن دوره تحصیلات تکمیلی به بخارا می آمدند، پس از طی دوره تحصیل در بخشهای مختلف اجتماعی و در مناصب مهمی چون صدر، شیخ الاسلام، قاضی کلان، امام جمعه و غیره منصوب و از این طریق علاوه بر رفع و رجوع امور اجتماعی، در هدایت و اثربخشی بر طبقات عامه جامعه تاثیرگذار بودند. جهت دهی نخبگان در جامعه بخارا به سمتی بود که مطامع نظام حاکم را تامین می نمود و حاکم اوزبک با انتصاب عالمان تربیت یافته در مدارس به مناصب مهم اجتماعی، درصدد تبلیغ و پیاده سازی ایدئولوژی نظام حاکم به دست این نخبگان بود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مصطفی عرب عامری
دانش آموخته دکتری، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
