فعالیت تجارت خانه های آلمانی در مشهد (۱۳۴۴-۱۳۲۲ق)

روح اقتصادی آلمان در ایران تا سال های پایانی دوره قاجار (۱۳۴۵-۱۳۲۲ق) توسط تجارت خانه ها نمایانگر بود. آلمانی ها با تاسیس تجارت خانه در بیشتر شهرهای ایران به ویژه مشهد، به دنبال یافتن بازاری جهت فروش کالاهای تولیدی کارخانه های آلمان بودند. مشهد به عنوان کرسی نشین ایالت خراسان در دوره قاجار از اهمیت به سزای اقتصادی و تجاری برخوردار بود؛ تا آنجا که می توان آن را به عنوان بارانداز بزرگی در شمال شرق ایران برای واردات و صادرات کالا به شمار آورد. با در نظر گرفتن ظرفیت ممتاز تجاری مشهد، برخی از تجار آلمانی به تاسیس تجارت خانه ها و شرکت های تجاری در این شهر اقدام کردند. هدف از پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی، پاسخ به این پرسش است که کدام تجارت خانه های آلمانی به عرصه تجارت مشهد از ۱۳۲۲ق تا ۱۳۴۵ق وارد گردیده و به تجارت کدام کالاها در مشهد پرداختند؟ باوجود کمبود منابع در این زمینه و مبتنی بر نگاهی جزئی نگر، یافته ها حاکی از آن است که مهم ترین تجارت خانه های آلمانی فعال در مشهد از ۱۳۲۲ق تا ۱۳۴۵ق تجارت خانه وانگهوس، لوی زالم، شرکت پتاگ، ای.گ. فاربن و هوفمان بودند که با بررسی موقعیت بازار مشهد، کالاهای خرازی، تزئینی و لوکس به مشهد وارد نموده و مواد خام را برای کارخانه ها و صنایع آلمان به این کشور صادر می کردند.

کلیدواژه ها:

ایران ، دوره قاجار ، تجارت خارجی ، مشهد ، آلمان