توسعه ی شاخص ترکیبی به منظور ارزیابی وضعیت زیرساخت های آبرسانی و فاضلاب شهری

در جهان امروز که بیش از نیمی از جمعیت آن در شهرها سکونت دارند و فعالیت های اقتصادی تا حد زیادی متمرکز بر شهرها می باشد برخورداری از سطح مطلوبی از زیرساخت های آبرسانی و فاضلاب شهری پیش نیاز رشد و توسعه ی اقتصادی و اجتماعی و جلوگیری از وقوع بسیاری از بیماری ها و مشکلات بهداشتی می باشد. علی رغم این موضوع تابحال وضعیت زیرساخت های آبرسانی و فاضلاب شهری در ایران مورد ارزیابی جامعی قرار نگرفته و این خلاء باعث شده تا هم اکنون شناخت دقیقی از وضعیت این زیرساخت ها و جوانب آن ها در نواحی مختلف ایران وجود نداشته باشد. در همین راستا در این مطالعه ابتدا با استفاده از یک تعمیم غیرپارامتریک از روش تحلیل پوششی داده اقدام به ساخت شاخص ترکیبی به منظور ارزیابی وضعیت زیرساخت های آبرسانی و فاضلاب شهری برای تمامی استان های ایران در بازه ی ۱۳۹۰ الی ۱۴۰۰ شده و سپس با استفاده از الگوی اثرات تصادفی عوامل موثر بر وضعیت زیرساخت های مذکور مورد بررسی قرار گرفته شده . بر اساس نتایج، استان های مرکزی ایران نظیر اصفهان، یزد و سمنان اغلب از وضعیت مطلوبی از حیث زیرساخت های مذکور برخوردار هستند و در عوض برخی استان های نسبتا محروم نظیر گلستان و سیستان و بلوچستان در کنار برخی از مراکز اقتصادی و جمعیتی نظیر خوزستان، بوشهر و فارس از جمله استان هایی هستند که وضعیت نازلی از حیث زیرساخت های مذکور دارند. مطابق با نتایج الگوی اثرات تصادفی دو عامل شهرنشینی و عملکرد بودجه عمرانی مهم ترین محرک های ارتقاء زیرساخت های آبرسانی و فاضلاب شهری می باشند در حالی که تراکم جمعیت شهری اصلی ترین عامل در تنزل وضعیت زیرساخت های مذکور بحساب می آید.

کلیدواژه ها:

عرضه آب ، فاضلاب ، شاخص ترکیبی ، مزیت تردید ، اهداف توسعه پایدار