بررسی وضعیت توسعه اجتماعی در استان های کشور

پیچیدگی و قضاوت های ارزشی در توسعه اجتماعی موجب شده الگوی آن میان صاحب نظران غامض و در بسیاری از مواقع مخدوش جلوه کند. خلاء نشانگرهای معتبر و مورد اجماع، رصد روند توسعه اجتماعی کشور را سخت و غیر ممکن کرده است. گذشته از این، مناقشه بر سر دلایل انتخاب شاخص های معرف آن هم وجود دارد. فقدان تعریف، شاخص های قابل اجماع برای شناخت وضعیت در سری های زمانی، عملی نشدن ارزیابی برنامه ها و عملکردهای نهادها و ارگان های متولی را به مسئله و چالش پیشروی حوزه توسعه اجتماعی بدل نموده است. بنابراین موضوع این مقاله دستیابی به تعریف و وضعیت شاخص های توسعه اجتماعی با توجه به ویژگی های ساختاری کشور ایران است. با در نظر گرفتن شریط بومی جامعه، تعریف و شاخص هایی برای سنجش توسعه اجتماعی در نظر گرفته شد که ضمن قرابت با شاخص های بین المللی، امکان مقایسه پذیری در سطوح استانی، ملی و بین المللی را ممکن و با خصلت تکاملی، امکان رفع نواقص موجود را فراهم نماید. روش این مطالعه ترکیبی از نوع اکتشافی، دسته توسعه ابزار از نوع شناسی کراسول و پلانو کلارک است. ابتدا با تکنیک فراترکیب در الگوی نوبلت و هیر اسناد،گزارشات بین المللی و ملی توسعه اجتماعی بررسی، طبقه بندی و با اجرای تکنیک دلفی اعتبارسنجی گردید. سپس با طی مراحل شاخص سازی، ۱۰۷ شاخص به دست آمد که هر یک از آنها با روش تحلیل ثانویه در تمامی استان های کشور سنجش و اندازه گیری گردید. طبق نتایج میانگین ۱۹ استان، پایین تر از میانگین کشوری است. فاصله بین استان های بالا و پایین از نظر میانگین توسعه اجتماعی قابل توجه و الگوی توسعه اجتماعی در ایران ماکروسفالی است.

کلیدواژه ها:

توسعه اجتماعی ، عدالت اجتماعی ، کیفیت زندگی ، امنیت اجتماعی ، سرمایه اجتماعی