پدیدارشناختی قدرت سازمانی و رویکردهای روانی آن: تبیین استعاره پدیده فشار اسمزی

هدف پژوهش حاضر مطالعه قدرت در سازمان ­های آموزشی با رویکرد پدیدارشناختی است. در این نوشتار، پدیده قدرت و منابع و توانایی نسبی آن در تبیین جنبه­ های رفتاری منابع انسانی در سازمان بررسی شده اند. روش پژوهش حاضر کیفی از نوع پدیدارشناختی است. مشارکت کنندگان پژوهش کارشناسان آموزش و پرورش شهرستان سمیرم بودند که با استفاده از روش نمونه ­گیری هدفمند و معیار اشباع نظری یافته ­ها، با ۱۳ نفر از آنها مصاحبه نیمه ­ساختاریافته انجام شد. تحلیل یافته ­ها نیز با روش تحلیل مضمون انجام شد. ملاک­ های ارزیابی پژوهش کیفی شامل اعتمادپذیری، انتقال­ پذیری، قابلیت اطمینان و تاییدپذیری بررسی شدند و بر اساس آن، روایی و پایایی پژوهش تایید شد. با تحلیل یافته­ ها، ۱۲۶ مضمون پایه، ۲۵ مضمون سازمان­ دهنده سطع اول و ۵ مضمون سازمان ­دهنده سطح دوم شناسایی و استخراج شدند که حول محور مضمون فراگیر پدیده قدرت سازمانی قرار گرفتند. ۵ مضمون سازماندهنده سطح دوم شامل مفهوم قدرت، منابع قدرت، گرایش به منابع قدرت، پیامدهای گرایش به منابع قدرت و راهکارهای مدیریت قدرت شناسایی شدند. نتایج پژوهش نشان داد در سازمان همواره کارکنانی هستند که با وجود ضعف های علمی، تجربه­ ای و مهارتی، با حرکت از واحدها، بخش ها یا مراکز با غلظت کم قدرت به سمت غشای قدرت در سازمان، به دنبال نفوذ و کسب منافع فردی هستند.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناختی ، قدرت ، فشار اسمزی ، آموزش و پرورش