زن ایزد اومای و سیمرغ

اومای، زن ایزدی است در باورهای ترکان، مرتبط با نقش تولید که شباهتهایی به سیمرغ اوستا و شاهنامه دارد. نخست بار حسین فیض اللهی وحید به صورتی گذرا به این شباهتها اشاره و سیمرغ را همان اومای دانست، ولی این نظر توسط سجاد آیدنلو نقد شد. ما در این مقاله به مقایسه این دو بوده اسطوره ای پرداخته ایم و با اشاره به شباهتهای این دو خصوصا در نسبتی که با پرندگی و علی الخصوص ارتباط و اشتراکی که با عقاب دارند، به این نتیجه رسیده ایم که این دو موجود اساطیری اصلا تجسمی از پریان هستند که موجوداتی مرتبط با نقش تولید و البته خودشان هم صورتی از باور مام ایزد باستانی بوده اند و به صورتهای مختلف از جمله پرندگان تجسم می یافته اند. به باور ما اومای که در واقع همان پرنده هماست و همچنین سیمرغ پرنده هم دو مورد از تجسم های همین پریان هستند. در ادامه به بررسی انواع هیئت های مختلفی که پریان در آن تجسم می یافته اند پرداخته ایم و برخی از مهمترین نمونه های آن را در باورهای ترکان و خصوصا در شاهنامه نشان داده ایم.

کلیدواژه ها:

زن ایزد اومای ، پری ، اسطوره ، دده قورقود ، شاهنامه