علم و وجود رابط از دیدگاه حکیم مدرس زنوزی

هدف از پژوهش حاضر بررسی علم و وجود رابط از دیدگاه حکیم مدرس زنوزی می باشد. روش تحقیق منطقی، فلسفی و با تکیه بر بنیان های نظریات زنوزی است.حکیم زنوزی با تبعیت از صدرالمتالهین، علم را از سنخ وجود دانسته و برای اثبات آن به اصل علیت، تکیه کرده و به شرح آن پرداخته است. همچنین با توضیح وجود رابط و مستقل، وجود رابط را عین ربط و وابستگی به وجود مستقل دانسته، و با مطرح کردن وجوه چهار گانه وجود، به کثرت تشکیکی و وحدت شهود معتقد شده است. ایشان با پرداختن به مسئله علم، بر وجودی بودن علم و نفی ماهوی بودن آن تکیه می کند و از طریق مباحث علیت و ربط معلول به علت آنرا به اثبات می رساند. با شرح مراتب حضور علم بر اساس شدت و ضعف، به بررسی وجود علم می پردازد. و با توضیح علم حصولی ارتسامی و علم حضوری اشراقی، مصادیق آن دو را ذکر می کند. و نحوه مصدریت نفس برای صور محسوسه و متخیله، را روشن می سازد.این حکیم عظیم الشان، با تحقیق و بررسی مسئله وجود رابط، به شرح و نقادی آرا صدرالمتالهین، می پردازد. او با مناقشات خود، توجیه شارحان صدرالمتالهین را رد می کند و اختلاف وجود رابط و مستقل را در اتحادی که میان آنها وجود دارد، در حقیقت و اصل وجود می داند. و بر اساس مبانی خود، با وحدت شخصی وجود مخالفت کرده، و کثرت تشکیکی و وحدت شهود را جایگزین آن می کند.

کلیدواژه ها:

علم ، وجود رابط ، علم حصولی ارتسامی و علم حضوری اشراقی ، حکیم مدرس زنوزی