بررسی تقابل های دوگانه مکان وکارکردهای معنایی آن در شعر ناجی علوش

هنرسازه که تحت تاثیر تاملات روانشناسانه است، به منظور بیان مقاصد و احساساتشان مدد می­جویند. ناجی علوش شاعر غربت نشین فلسطینی با به­کارگیری ساختار تقابل گونه مکانی توانست شبکه­ای از معانی و مفاهیم مورد نظر خویش را به مخاطب القا کند  و در پس همه این جفت واژگان مکانی دغدغه­های روانی، سیاسی و اجتماعی­اش نهفته است که گویای عواطف و عقاید اوست. از این رو، پژوهش حاضر می کوشد با استفاده از شیوه توصیفی–تحلیلی به بررسی برجسته ترین مکان­های تقابلی در شعر این شاعر معاصر بپردازد تا بتواند به درک درستی از رابطه معنایی میان دو مفهوم متضاد مکانی که نقش بارزی در زیبایی و انسجام متن دارند، دست یابد. یافته­های پژوهش بیانگر این است که دوگانه های مکانی نقش مهمی در انتقال احساسات درونی شاعر نسبت به دو مکان متفاوت و تبادل اندیشه و تفکرش داشته ­است. مهم­ترین مکانی­های تقابلی به­کاررفته عبارتند از: تقابل ارتباط با جدایی، تقابل مکان عربی با مکان غربی-استعماری، تقابل وطن با تبعید و حس غربت، تقابل اینجا با آنجا. و این تقابل­های دوگانه به ذهن خواننده مفهوم هویت، استعمارستیزی،  دغدغه مند بودن شاعر نسبت به وطن خویش و وطن عربی، تبیین احساس درونی اش از اغتراب مکانی را تداعی می­کند.

کلیدواژه ها:

تقابل های دوگانه ، مکان ، کارکرد معنایی ، شعر ، ناجی علوش