ارزیابی تنوع، درصد و پروفایل اسیدهای چرب در بذر جمعیت های مختلف سنجد

سنجد با نام علمیElaeagnus angustifolia L. یکی از گیاهان متعلق به خانواده Elaeagnaceae می باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تنوع اسیدهای چرب بذر در برخی از جمعیت های سنجد، در قالب طرح کاملا تصادفی با ۳ تکرار در ده منطقه از استان های اصفهان و چهارمحال و بختیاری انجام شد. به منظوراستخراج روغن، از دستگاه سوکسله و برای شناسایی ترکیبات اسیدهای چرب، از دستگاه کروماتوگرافی گازی استفاده شد. نتایج نشان داد که جمعیت های مورد مطالعه، تفاوت های معنی داری در سطح احتمال ۱ درصد از نظر درصد و ترکیب اسیدهای چرب دارند. کم ترین و بیشترین درصد روغن به ترتیب در جمعیت های شهرکرد(۰۱/۰±۴۰/۱) و نایین ۱ و سمیرم (۱۵/۰±۳۰/۴) دیده شد. اسیدهای چرب اشباع مشاهده شده در جمعیت های مورد مطالعه، میریستیک اسید(C۱۴:۰)، پالمتیک اسید(C۱۶:۰)، استئاریک اسید(C۱۸:۰)، آراشیدونیک اسید(C۲۰:۰)، بهنیک اسید(C۲۲:۰) و لیگنوسریک اسید(C۲۴:۰) بودند. بالاترین درصد اسیدهای چرب اشباع در جمعیت شهرکرد(۰/۲±۳۲/۳۱) و کم ترین درصد در نمونه سمیرم (۱۵/۰±۷۰/۲) بدون اختلاف معنادار با نمونه های میمه، کوهیایه، نایین۱ و ۲، و زرین شهر مشاهده شد. اسیدهای چرب غیراشباع اندازه گیری شده، پنتا دکنوئئیک اسید(C۱۵:۱)، پالمتیولئیک اسید(C۱۶:۱)، اولئیک اسید(C۱۸:۱)، لینولئیک اسید(C۱۸:۲)، و لینولنیک اسید(C۱۸:۳) بودند. جمعیت های حبیب آباد ۱ (۶۰/۱±۵۴/۵۷) و فرخ شهر(۶۰/۱±۴۱/۵۵) از نظر میانگین درصد اسیدهای چرب تک غیراشباع، بالاترین درصد و جمعیت میمه(۰۰/۲±۳۰/۲۸) کم ترین درصد اسیدهای چرب تک غیراشباع و بالاترین درصد اسیدهای چرب چند غیر اشباع (۷۰/۱±۵۳/۶۸) را دارا بود. جمعیت شهرکرد کم ترین درصد اسیدهای چرب چند غیراشباع بذر را داشت. در تجزیه خوشه ای و در فاصله ۲۵، جمعیت شهرکرد از سایر جمعیت ها جدا شده و در خوشه جداگانه ای قرار گرفت و در فاصله ۵، سه خوشه قابل تفکیک بود که بر اساس تنوع و ترکیب اسیدهای چرب قابل بحث می باشند. نتایج این مطالعه تنوع قابل ملاحظه ای از نظر درصد و تنوع اسیدهای چرب در بذر سنجد در مناطق مورد بررسی نشان داد که می تواند در اهداف خاص مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

: diversity ، omega-۳ ، omega-۶ ، saturated fatty acids ، unsaturated fatty acids. ، اسیدهای چرب اشباع ، اسیدهای چرب غیر اشباع ، تنوع ، امگا ۳ ، امگا ۶.