تاثیر نظریه اجتهاد صحابه بر تفسیر

خلفای بعد از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله ) و افراد وابسته به حکومت، برای تثبیت جایگاه خویش و توجیه عملکردشان، به پشتوانه ای دینی نیاز داشتند؛ به همین جهت، نظریه «عدالت جمیع صحابه» و به دنبال آن «اجتهاد صحابه» را مطرح کردند که ثمره آن، اعتباربخشی به سخن صحابه در حد سخن پیامبر(صلی الله علیه و آله ) بود. معتبر دانستن مطلق سخنان صحابه سبب شد تا سخنان آن ها بی هیچ پالایشی در علوم دینی، از جمله تفسیر قرآن کریم، راه یابد و به تاثیرات نامطلوبی، مانند تفسیر به رای، ورود قرائت های شاذ و تفسیر اجتهادی مذموم منجر شود. این مقاله درصدد تبیین و بررسی نظریه مذکور و تاثیر آن بر تفسیر قرآن است. در ادامه، مواردی از تطبیق آیات بر این نظریه و اجتهادات شخصی و بی پایه برخی صحابه در تفسیر قرآن بیان شده است.

کلیدواژه ها:

قرائت ، تفسیر ، اجتهاد ، عدالت ، صحابه ، تفسیر به رای