«مراتب هستی» در حکمت مشاء و متعالیه با تاکید بر نگرش علامه خفری

تبیین نحوه نگرش به وجود یکی از مهم ترین مسائل فلسفه است. «مراتب هستی» بنا دارد تا گوشه ای از این مسئله مهم را روشن کند. نگاه مشاء به وجود، نگاهی کثرت گرایانه و مبتنی بر تباین موجودات است. هستی، طبق این نگاه مجموعه ای از موجودات خواهد بود که هیچ گونه اشتراکی با هم ندارند، لذا طرح مسئله مراتب هستی در این مکتب جایی ندارد. نظریه پردازان این مکتب، در این خصوص مراتب موجودات را به معنای اقسام و لایه های مختلف موجودات از قوی به ضعیف مطرح ساخته اند. علامه شمس الدین محمدبن احمد خفری، از بزرگ فلاسفه و متکلمین سده دهم هجری، وجود را دارای دو معنای تحقق و منشا انتزاع متحقق می داند که راه را برای نگرشی متفاوت با نگاه حکمت مشاء به هستی هموار کرده است. رساله وی تحت عنوان «مراتب وجود» این نگاه متفاوت را تبیین کرده است. ملاصدرا با طرح مبادی لازم در حکمت متعالیه، به خصوص تشکیک در وجود، نگرش به مسئله مراتب وجود را کامل کرده است

کلیدواژه ها:

مراتب موجودات ، مراتب وجود ، مراتب هستی ، حکمت مشاء ، حکمت متعالیه ، علامه خفری