شناسایی راهکارهای جلب مشارکت مردم و نخبگان در نظام قضایی

در نظام های قضایی توسعه یافته، یکی از عناصر مهم کارآمدی، مشارکت ذینفعان است که به حل تعارضات موجود در نهادهای قضایی کمک شایانی می کند. مشارکت از شاخص های اصلی توسعه سیاسی و اجتماعی برای ارتقاء جامعه بوده و از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر، ارائه دسته بندی جامعی از راهکارهای جلب مشارکت مردم و نخبگان در نظام قضایی با روش تحلیل مضمون است. جمع آوری داده ها از نظر زمان پژوهش، مقطعی است. در پژوهش حاضر، ۱۵ نفر از اساتید دانشگاه، پژوهشگران و کارکنان بخش های گوناگون قوه قضائیه از طریق نمونه گیری هدفمند با استفاده از تکنیک حداکثر تنوع انتخاب شده و با آن ها به صورت نیمه ساختاریافته، مصاحبه صورت گرفت. داده های حاصل از مصاحبه ها از طریق روش تحلیل مضمون، تحلیل شد. فرایند انتخاب، مصاحبه و تحلیل تا حصول به اشباع نظری، ادامه یافت. داده های جمع آوری شده در مرحله نخست، در قالب ۹۷ کد اولیه و در مرحله دوم در قالب ۴۹ مضمون پایه دسته بندی شد. از تحلیل مضامین پایه، ۶ مضمون سازمان دهنده به دست آمد. در نهایت مضامین سازمان دهنده، در قالب ۲ مضمون فراگیر جای گرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن است که راهکارهای جلب مشارکت مردم و نخبگان در نظام قضایی در قالب شش دسته مضمون (ساختاری، زمینه ای، مدیریتی، فردی، فرهنگی-میان فردی، و قانونی) قابل احصا و دسته بندی است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی مشارکتی ، مشارکت ، نخبگان ، تحلیل مضمون ، نظام قضایی