مراکز تعالی پژوهشی (قطب های علمی)، شبکه سازی، و پاسخ به دو مساله

اکنون چند دهه است که شاکله های مراکز تعالی (قطب های علمی) به مثابه ابزارهایی سیاستی برای نیل به اهدافی مشخص رواج یافته اند، و مراکز تعالی متعددی با کارکردهای مختلف تاسیس شده اند. این مراکز زمینه بسیار خوبی را برای همکاری های پژوهشی، به ویژه همکاری های میان رشته ای، فراهم می کنند که برای نوآوری های ماموریت گرا به منظور حل چالش های اجتماعی عمده ضروری اند. با این حال، مراکز تعالی با چالش های مهمی نیز روبه رو هستند. به طور خاص، با وجود این که مراکز تعالی ابزاری برای شکل دهی جرم بحرانی از پژوهشگران برجسته هستند، که این به طور خاص برای حل چالش های عمده ضروری است، اما تشکیل این جرم بحرانی به طور موثر در این مراکز با موانعی روبه رو است. هم چنین، به نظر می رسد مراکز تعالی در خلاف جهت ارزش های یکسان نگرانه ای عمل می کنند که در فعالیت علمی نیز اهمیتی ویژه دارند. در این مقاله، پس از بحث در مورد مفهوم تعالی و دسته بندی، شیوه های تشکیل، تامین مالی، و مبنای استدلالی مراکز تعالی، به دو مساله کلیدی جرم بحرانی و یکسان نگری در ارتباط با این مراکز پرداخته می شود. سپس، با الهام گرفتن از ساختار شبکه های تعالی، شاکله ای برای مراکز تعالی پیشنهاد می شود که به واسطه ایجاد شبکه ای از پژوهشگران از موسسات مختلف برای کار در یک حوزه پژوهشی یا حل یک چالش اجتماعی، دو مساله فوق را به میزان قابل قبولی مرتفع می کند.

کلیدواژه ها:

مرکز تعالی ، قطب علمی ، جرم بحرانی ، ماموریت گرایی ، شبکه سازی ، یکسان نگری