مطالعه تطبیقی نگاره مذهبی معجزه عصای حضرت موسی(ع)درفالنامه طهماسبی وقصص الانبیادرعصرصفوی بارویکرد آیکونولوژی
محل انتشار: سومین کنفرانس بین المللی معماری،عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 99
فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
ICACU03_1398
تاریخ نمایه سازی: 29 فروردین 1403
چکیده مقاله:
بیان مساله : فالنامه های مصور دوره صفوی از چند جنبه دارای اهمیت فراوانی هستند. با توجه به اینکه فالنامه از نخستین نسخ موجود مکتب قزوین به شمار هستند، نگارهای آن از جنبه ی سبک شناختی دارای ارزش مطالعاتی بسیار بالای است . اهمیت دیگر آن به ارتباط بینامتنی نگار ها با متون چندگانه ی عصر خویش که شکل دهندهای مضامین مختلف در یک راستای مشخص است ، باز می گردد و دیگر این که هنر نگارگری برخلاف کارکرد معمولش در سنت کتاب آرایی و تصویر سازی متون ادبی ، این بار در کارکردی متفاوت ظاهر شده است . بدین ترتیب نگارههای فالنامه به لحاظ معنامندی ، از ساختاری چند لایه تشکیل شده اند. آنچه مسئله است آیکونولوژی این دو اثر است و دغدغه نگارندگان پاسخ به این پرسش است که نمادها و نشانه های مذهبی موجود در تابلوها کدام است و تا چه حدی وابسته به اعتقادات و باورهای جامعه است ؟ در این مقاله تلاش شده است تا با روش توصیفی - تحلیلی ، نگارههای فالنامه نسخه طهماسبی ( پراکنده) طبق الگوی آیکونولوژی ، خوانش و در مراحل سه گانه ی آن مورد تحلیل قرار بگیرد. نتیجه این پژوهش نشان داد که وجود مضامین دینی و قرآنی و همچنین فراوانی این مضامین نسبت به دیگر مضامین در نگار های فالنامه های طهماسبی ( پراکنده) در جهت ایجاد این تلقی بوده که فالنامه کتابی منطبق بر سنت استخاره و در نتیجه از نظر شرع بدون اشکال و در کنار آن نیز دیگر باورها از طریق مضامین غیر دینی نگار ها فرصت احیا یافته اند. این پژوهش با بررسی و تحلیل نمادهای موجود در دو نگاره معجزه حضرت موسی (ع) در فالنامه طهماسبی و قصص الانبیا به روش توصیفی - تحلیلی ارائه شده است و مطالب به شیوه کتابخانه ای و جستجو در پایان نامه ها و مقالات مرتبط و وبسایت های اینترنتی داخلی ، خارجی و بررسی عکسهای جمع آوری شده از تابلوهای مورد نظر، گردآوری شده است و با رویکرد آیکونولوژی به بررسی و تحلیل نگاره ها پرداخته شده است .
کلیدواژه ها:
نویسندگان
عفت محمدی
دانشجوی کارشناسی ارشد رشته هنرهای تجسمی، گرایش نقاشی ایرانی
محمدکاظم حسنوند
دانشیار گروه نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران