بررسی انتخاب زیستگاه و ارجحیت منابع خرد زیستگاه (Mauremys caspica) لاک پشت برکه ای خزری در منطقه گلمرز آذربایجان غربی

گونه لاک پشت برکه ای خزری یکی از لاک پشت های برکه ای ایران است و مطالعات علمی اندکی در مورد بوم شناسی و ویژگی های زیستگاهی این گونه در کشور ایران انجام شده است و بسیاری از جنبه های بوم شناختی آن درکل محدوده پراکنش جهانی و هم چنین در کشور ناشناخته باقی مانده است و نیاز به مطالعه و بررسی دارد. در این مطالعه ویژگی های زیستگاهی ۱۰۸ فرد لاک پشت برکه ای خزری از اواخر زمستان ۱۳۹۸ تا تابستان ۱۳۹۹ موردبررسی قرار گرفتند. مطالعه میدانی با استفاده از روش مشاهده مستقیم تصادفی به صورت پیاده و هم چنین با استفاده از قایق از ساعت نه صبح تا هفت بعد از ظهر در منطقه انجام شد. پس از مشاهده هر فرد لاک پشت مختصات جغرافیایی محل مشاهده با GPS ثبت شد. در محل حضور لاک پشت ها پلاتی دایره ای شکل با اندازه شعاع ۵/۱ متر با مرکزیت گونه زده شد و سپس ویژگی های زیستگاهی شامل درصد پوشش گیاهی و درصد بدون پوشش گیاهی در آب، درصد پوشش گیاهی در خشکی، میزان تراکم پوشش گیاهی در آب و خشکی، عمق آب، فرم رویشگاه، نوع گونه های گیاهی شناور در آب، کنار آب و در خشکی، نوع بستر خاک ، هم چنین نوع و اندازه مکان های مناسب آفتاب گیری مانند تنه ها و شاخه های درخت شناور در آب و دمای محیط و زیستگاه در فرم طراحی شده ثبت شدند. هم چنین زمان مشاهده گونه و ویژگی های ظاهری گونه در محل ثبت شدند. با استفاده از دماسنج لیزری دمای بدن لاک پشت و خرد زیستگاه نیز اندازه گیری شدند. در کل ۴۴ متغیر زیستگاهی ثبت شدند و برای بررسی انتخاب خرد زیستگاه توسط گونه آزمون تحلیل مولفه اصلی انجام گرفت. بر اساس نتایج نوع گونه گیاهی غالب داخل پلات موثرترین عامل بر انتخاب زیستگاه توسط لاک پشت برکه ای خزری در منطقه مورد مطالعه است. بر اساس نتایج درصد پوشش گیاهی آبی و خشکی، ارتفاع نزدیک ترین گیاه، نوع و عمق گیاه بر حضور لاک پشت خزری در زیستگاه بیش ترین تاثیر را دارند. در این مطالعه بیش ترین تعداد لاک پشت خزری (۵۸%) در قسمت های حاشیه آب که منتهی به مرتع بود و کم ترین تعداد (۲%) در خارج از آب مشاهده شد. بیش ترین تعداد لاک پشت خزری (۵۶%) در حاشیه آب به آفتاب گیری می پرداختند و کم ترین تعداد (۲%) در خشکی بیرون آب مشغول آفتاب گیری بودند

کلیدواژه ها:

لاک پشت برکه ای خزری ، بوم شناسی ، زیستگاه ، ارجحیت زیستگاه