بررسی نقش تورم گروه های مختلف کالایی بر رفاه اقتصادی ایران

در هر جامعه­ ای توجه دولتمردان، سیاست­گذاران و محققان به کاهش فقر و ارتقاء سطح رفاه اقتصادی امری ضرروی است. با توجه به اینکه بیش­تر سیاست­های اقتصادی دولت با تاثیر بر قیمت­های نسبی و تغییر آن همراه است و چنین تغییراتی بر رفاه اثرگذار است بنابراین تحلیل اثرات رفاهی ناشی از تغییر قیمت در گروه­های مختلف کالایی ضروری به نظر می­رسد. در این راستا هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تورم گروه­های مختلف کالایی بر رفاه اقتصادی ایران در بازه زمانی ۱۳۵۱ الی ۱۴۰۰ می باشد. بدین منظور  در این پژوهش از روش خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی استفاده شده و برای محاسبه رفاه ، شاخص ترکیبی رفاه به کارگرفته شده است. روند حرکتی شاخص محاسباتی گویای آن است که در دوره مورد بررسی رفاه اقتصادی دارای نوسان بوده و پس از ثبت بالاترین رقم در سال ۱۳۵۴، به کمینه خود در سال ۱۳۶۹ رسیده است. از نتایج بلندمدت برآورد الگوی پژوهش  به چهار نکته مهم  می توان اشاره کرد : نخست تورم کل و تورم گروه­های مختلف­ کالاهایی بر روی رفاه اقتصادی اثر نا مطلوب داشته است. دوم، در بین گروه­های مختلف کالایی، تورم گروه مسکن، سوخت و روشنایی بیشترین اثر نامطلوب بر رفاه اقتصادی را به همراه آورده اند. سوم، با توجه به اینکه سهم و وزن گروه خوراکی­ها، آشامیدنی­ها و دخانیات در سبد مصرفی خانوارها نسبت به سایر گروه­های کالایی بزرگتر است، ولی اندازه اثرگذاری تورم این گروه از کالاها بر رفاه در رتبه چهارم قرار دارد. چهارم، افزایش در تورم گروه بهداشت و درمان کمترین اثر نامطلوب را بر رفاه اقتصادی به خود اختصاص داده است. همچنین درآمد سرانه و رشد اقتصادی اثر مطلوبی بر رفاه دارند. پیرو نتایج حاصله، توصیه  می شود: دولت  جهت بهبود رفاه، باید راهکارهایی نظیر اتخاذ تدابیر مناسب در راستای انضباط پولی و ممانعت از افزایش غیرمنطقی متغیرهای پولی متناسب با هدف گذاری تورمی را جهت کنترل تورم در پیش گیرد

کلیدواژه ها:

رفاه اقتصادی ، تورم ، گروه های کالایی ، شاخص ترکیبی رفاه ، ایران