استفاده از روش های طیف سنجی و میکروسکوپی در بررسی شاخصه های شناسایی رنگ ماده تولیدی بر اساس دستور العمل های سنتی ایرانی: زرد زرنیخ

با توجه به اهمیت زرنیخ زرد در هنر ایرانی، در این پژوهش رنگدانه زرد حاصل از معادن زرنیخ شهر تکاب استان آذربایجان غربی مورد بررسی قرار گرفته است. بدین ترتیب از روش های مختلف طیف سنجی و میکروسکوپی برای بررسی رنگدانه و انواع رنگ ماده های ساخته شده از آن بر اساس رساله های مختلف از جمله حلیه الکتاب، مرکب و جلد سازی و همچنین مرکب و خط استفاده شده است. نتایج طیف سنجی رامان نشان داد که بست های صمغ عربی و روغن کنجد تداخل چندانی را با طیف رنگدانه ایجاد نکرده و از این رو شناسایی زرنیخ زرد به این روش به خوبی امکان پذیر است. PLM نیز به شناسایی زرنیخ بر اساس ویژگی های بلورشناسی آن کمک بسزایی می کند. بررسی با استفاده از SEM-EDX نیز نشان داد میزان ارسنیک و گوگرد به ترتیب ۰۹/۲۹ و ۸۲/۴۹ (%wt) در این رنگدانه است. اگرچه به دلیل عدم وجود نوار جذبی شاخص در ناحیه فروسرخ میانی، نمی توان از داده های FTIR برای شناسایی این رنگدانه بهره برد اما نتایج نشان داد که شاخصه های طیفی زرنیخ زرد در ترکیب با روغن بهتر از صمغ حفظ شده است.

کلیدواژه ها:

شناسایی رنگدانه ، رنگدانه زرنیخ ، اورپیمنت ، رساله های رنگ سازی سنتی ، طیف سنجی ، روش های میکروسکوپی