ربع رشیدی: تبریزین ائلخانی لر دوورونده آکادمیک شهرجیگی

ربع رشیدی یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند آذربایجان در واقع دانشگاهی بود که توسط رشیدالدین فضل الله همدانی در حدود ۷۵۰ سال پیش در تبریز ایجاد شد. این مجموعه که در دامنه کوه سرخاب در محلی باصفا و بلند جای گرفته است، در اواخر قرن هفتم واوایل قرن هشتم هجری بنا شد. بنا به نوشته تاریخ نگاران و جهانگردان بزرگ، دارای پهناوری بسیار و ساختمان های گوناگون همچون مسجد و مدرسه و بیمارستان (دارالشفا) و کتابخانه و گنبدی برای آرامگاه خواجه رشیدالدین بوده است. این مجموعه مانند بیشتر شهرهای کهن، حصار و بارویی بزرگ داشته است. از مضمون نامه ای که خود خواجه رشیدالدین فضل الله به دو پسرش درباره ساختمان این بنا نوشته، چنین برمی آید که ربع رشیدی درآن زمان جایگاه دانشگاهی بوده که از هر دانشی در آنجا شعبه ای راه اندازی شده بود و شش هزار دانشجو در آن تحصیل می کردند و خواجه موقوفاتی برای تکمیل کتابخانه و مدرسه و نشر کتب و تامین هزینه جاری مجتمع و زندگی محصلان علوم مختلف اختصاص داده بود. او دانشمندان بزرگی را از هر گوشه گرد آورده و به کار تالیف و تدریس گماشته بود از جمله، پنجاه پزشک و چندین جراح از هند و مصر و چین و شام، در آنجا مشغول به کار بوده اند؛و مقرری آبرومندی نیز برای آن ها تعیین کرده بود،ربع رشیدی شهری دانشگاهی کوچکی بود شامل کتابخانه، مدرسه، مسجد، دارالایتام، حمام، مهمانسرا، بیمارستان، مدارس عالی، و کارگاه های صنعتی، فضل الله همدانی برای تامین هزینه های این مرکز، املاک فراوانی را در نقاط مختلف امپراطوری ایلخانی وقف این مرکز کرد.

کلیدواژه ها:

ربع رشیدی ، ایلخانی ، تبریز ، آذربایجان