ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی بارش در ایران
محل انتشار: مجله مهندسی اکوسیستم بیابان، دوره: 5، شماره: 13
سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 226
فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_DEEJ-5-13_009
تاریخ نمایه سازی: 19 اسفند 1402
چکیده مقاله:
در این پژوهش، به منظور واکاوی تغییرات مکانی و زمانی بارش ایران، از داده های پایگاه داده GPCC که دارای تفکیک مکانی ۰/۵ * ۰/۵ درجه است، در یک دوره ۴۰ ساله (۱۹۷۴۲۰۱۳) استفاده شده است. نخست برای تحلیل مکانی بارش، از داده های استخراج شده از این فراورده بارشی میانگین سالانه، فصلی و ماهانه تهیه و سپس با روش IDW در نرم افزار GIS، ۱۷ نقشه میانگین برای بارش تولید شد. برای بررسی زمانی بارش با استفاده از میانگین وزنی داده های بارش، ۱۷ نمودار سری زمانی تهیه و معناداری روند سری های زمانی نیز از طریق آزمون ناپارامتری من کندال در سطح ۹۵ درصد آزمون شد. نتایج پژوهش نشان داد که میانگین بارش یاخته ای کشور ۲۵۵/۲۲ میلی متر است. بیشینه بارش در سواحل و کرانه های غربی دریای خزر و ارتفاعات زاگرس و کمینه بارش عمدتا در بخش های مرکزی و شرقی و جنوب شرقی کشور مشاهده می شود. در عین حال، هرچه از سمت شمال، شمال غرب و غرب کشور به سمت بخش های مرکزی، شرقی و جنوبی پیش رویم، از میزان بارش سالانه نیز کاسته می شود. فصل زمستان با میانگین یاخته ای بارش ۷۹/۶ میلی متر و فصل تابستان با میانگین ۱۱/۵ میلی متر، به ترتیب پربارش ترین و کم بارش ترین فصل های ایران هستند. بیشینه بارش فصل زمستان در کشور منطبق بر کرانه های غربی خزر و قلل ارتفاعات زاگرس در غرب کشور است. این در حالی است که کمینه بارش در این فصل بخش های مرکزی، شرقی و جنوبی کشور را دربرمی گیرد. واکاوی نقشه های ماهانه بارش ایران نیز حاکی از دو گروه زمانی بارش است: ماه های نوامبر (آبان)، دسامبر (آذر)، ژانویه (دی)، فوریه (بهمن)، مارس (اسفند) و آوریل (فرودین) با میانگین بارش بیش از ۲۳/۳ میلی متر، پربارش ترین ماه های سال و ماه های می (اردیبهشت)، ژوئن (خرداد)، جولای (تیر)، آگوست (مرداد)، سپتامبر (شهریور) و اکتبر (مهر) کم بارش ترین ماه های سال هستند. در سری زمانی بارش سالانه ایران در سطح اطمینان ۹۵ درصد، بارش روندی معنادار و کاهشی از خود نشان می دهد. در این سری زمانی، روند سالانه بارش در ایران از سال ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۳ کاهشی است. در سری های زمانی فصلی، فصل زمستان روندی معنادار و کاهشی دارد، ولی در فصول بهار و تابستان و پاییز، فرض وجود روند تایید نشد. بررسی و تحلیل روند بارش ایران در سری های زمانی ماهانه نیز حکایت از فقدان معناداری در سطح اطمینان ۹۵ درصد دارد.
نویسندگان
امیرحسین حلبیان
دانشگاه پیام نور
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :