بررسی مولفه های جمهوریت در اندیشه سیاسی امام خمینی

در عصر جدید، دموکراسی یک خواسته عمومی و نظام های غیر دموکراتیک در معرض سقوط هستند. تفاوت اساسی آن ها، در نقش مردم است. مساله مقاله پیش رو، بررسی جایگاه جمهوریت در نظام جمهوری اسلامی از دیدگاه امام خمینی است که از علل موثر ثبات و پایداری آن است. برای کشف مولفه های آن، صحیفه امام با روش تحلیل مضمونی، در حد اشباع داده های تحقیق مورد بررسی قرار گرفت. یافته های تحقیق در قالب جداول مضامین پایه، سازمان دهنده، فراگیر و شبکه مضامین نشان دادند که: ۱-مشروعیت نظام سیاسی، دو ساحت دارد، ساحت الهی(اسلامیت) و مردمی(جمهوریت) که رابطه تنگاتنگ دارند و نافی یکدیگر نیستند. ۲- خواست و اراده مردم، نقش کلیدی در قدرت دارد و منطق آن از نظام دموکراسی سکولار لیبرال و سوسیال متمایز است. ۳- قانون مندی وجه مشخصه آن و تامین کننده حقوق مردم است. ۴- مردم صرفا مکلف به تبعیت نیستند، بلکه حق اساسی در ایجاد حاکمیت و نظارت بر عملکرد کارگزاران در تمام سطوح دارند. ۵- کارگزاران پاسخگو در قبال سمت و عملکرد خود هستند. ۶- مناصب موقت و مقامات منتخب مردم هستند. تبیین این مولفه ها، می تواند باعث تغییر رویکرد اجتماعی و سازمانی در عرصه تصمیم سازی و تصمیم گیری و گامی در جهت پایان بخشیدن به چالش رابطه جمهوریت و اسلامیت باشد.

کلیدواژه ها:

امام خمینی ، جمهوریت ، قانون ، مردم ، مشروعیت