تحلیل گفتمان انتقادی مجموعه کتب زبان انگلیسی پراسپکت و ویژن برمبنای خوانش فوکویی از مفهوم سن زدگی

در میان ایرانیان، همواره پیران همچون نماد حکمت و حرمت تلقی شده و جوانان را به تلمذ از خزائن تجربه زیسته شان سفارش کرده اند. در این جا عنصر «سن» در بازنمایی هویتی ارزشی مثبت دارد و بر غنای معرفت/ تجربه دلالت میکند. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر پاسخی بر نحوه بازنمایی مفهوم سن بعنوان یکی از عناصر هویت بخشی وبه تبع آن سالمندی یا به تعبیر دقیق­تر سن­زدگی، در کتب زبان انگلیسی مدارس است. همانگونه که فوکو تصریح می­کند سن، نه یک انگاره صرفا بیولوژیک، بلکه برساخته­ای تاریخی-گفتمانی است که در شبکه روابط قدرت بازتولید می شود. به طور خاص، دراین پژوهش تحلیل محتوای داده های کتب زبان انگلیسی متوسطه اول و دوم(مجموعه پراسپکت وویژن) بر اساس روش تحلیل گفتمان انتقادی لاکلاووموفه (با خوانش فوکویی) صورت گرفت.  تحلیل تکرار شواهد و داده ها نوعی غیریت سازی را بعنوان گفتمان غالب از مفهوم سن زدگی نشان داد. سالمندان در درسایر تمرینات، در اکثر فعالیت های روزمره وحوزه عمومی غایب هستند؛ در هنگام حضور نیز یا شکل بیمارگون یا صرفا کارکرد نمایشی/انفعالی داشته­اند و در حالت «تعویق نامحدود» به سر می­برند. در این مجموعه دسترسی سالمندان به گفتمان مسلط کتب آموزشی قطع شده و نوجوانان و میانسالان جایگاه سوژه گفتمانی را اشغال کرده بنحوی که دوقطبی حاشیه-مرکز تشدید شده است. ضرورت دارد برنامه ریزان کتب درسی به تعریف روشنی ازمفهوم سن و گفتمان سالمندان دست یافته تا آنان را در مسیرتبدیل به سوژه­های کنش­گر و مساوات­طلبانه (مورد تاکید سند تحول بنیادین) درنیل رسیدن به آرمان عدالت آموزشی یاری رساند.

کلیدواژه ها:

Ageism ، Laclau and Muffee Critical Discourse Analysis ، English Language Teaching Textbooks ، Foucauldian Reading ، Elders ، سن زدگی ، تحلیل گفتمان انتقادی لاکلاو و موفه ، کتب آموزش زبان انگلیسی ، خوانش فوکویی ، سالمندی