ارزشیابی اثر آموزش مراقبت از تراکئوستومی برعملکرد پرستاران شاغل در بخش های مراقبت ویژه

زمینه و هدف: برای افراد بستری شده در بخش مراقبت ویژه اغلب به علت طولانی شدن تهویه مکانیکی، حفظ راه­های هوایی و بهداشت مناسب­تر ریه، تراکئوستومی انجام می­شود که در عین حال باعث کاهش صدمه حنجره و راحتی فرد نیز می­گردد. پرستار یکی از اعضای کلیدی در گروه مراقبت­های بهداشتی درمانی است که باید وظایف خود را در حیطه­های ارتقاء بهداشت، پیشگیری از بیماری، تسکین درد فرد بستری انجام دهد. کیفیت مراقبت­های بهداشتی به میزان زیادی بستگی به نحوه ارائه خدمات پرستاران خواهد داشت. با توجه به اینکه نتیجه نهایی و  عوارض احتمالی تراکئوستومی، ارتباط مستقیم با چگونگی اجرای مراقبت­های پس از آن توسط کادر پرستاری دارد، می­توان گفت فقدان طرح جامع مراقبت و آموزش وظایف در بخش­های مراقبت ویژه، بر نحوه عملکرد پرستاران تاثیر منفی داشته و باعث افزایش خطای پرستاری می­شود. با توجه به بالا بودن احتمال خطای پرستاری در بخش­های ویژه، نیاز به تجدید دانش روز پرستاری در جهت کاهش خطاها، و آموزش مستمر پرستاران شاغل در این بخش­ها ضروری است. از این جهت آگاهی پرستاران در مورد عملکرد و شرایط مراقبت از تراکئوستومی و مدیریت مناسب بیماران با تهویه مکانیکی، از اهمیت خاصی برخوردار است تا انجام مراقبت از کیفیت بالایی برخوردار باشد. لذا بر آن شدیم پژوهشی با هدف " ارزشیابی اثر آموزش مراقبت از تراکئوستومی برعملکرد پرستاران شاغل در بخش­های مراقبت ویژه بیمارستان­های منتخب دانشگاه علوم پزشکی ایران" انجام داده و تا بتوانیم، با تهیه و ارائه برنامه آموزشی­ مراقبت از تراکئوستومی برای بخش­های مراقبت­ ویژه، در جهت بهبود عملکرد پرستاران و کاهش عوارض ناشی از تراکئوستومی گام مثبتی برداریم. روش بررسی: این مطالعه دربازه زمانی مهر ماه الی آبان ماه ۱۴۰۰ به صورت ارزشیابی اثر آموزش بر عملکرد پرستاران روی ۶۴ نفر از پرستاران بخش­های مراقبت ویژه بیمارستان­های آموزشی-درمانی فیروزگر و رسول اکرم(ص)، به صورت نیمه تجربی انجام گرفت. ابزارگردآوری داده­ ها شامل پرسشنامه­ های اطلاعات فردی و چک لیست مراقبت از تراکئوستومی برگرفته شده از مطالعه آتش ­زاده می­باشد. داده­ ها بااستفاده ازنرم افزار spss نسخه ۱۶ با شاخصهای آمارتوصیفی وآمار استنباطی(آزمون تی زوجی و آنالیز واریانس)وسطح معنی­دار (۰/۰۵ > p) تجزیه و تحلیل شد. یافته­ ها: میانگین سنی افراد مورد پژوهش ۶/۰۲ ±۳۱/۴۹ سال بود که ۷۰/۳ درصد  از افراد زن بودند و تحصیلات کارشناسی با ۹۰/۶ درصد بیشترین سطح تحصیلی بود. میانگین سابقه کلی کار ۶/۷۴ با انحراف معیار ۵/۱۳ و میانگین سابقه کار در بخش ویژه ۴/۶۶± ۴/۹۲ درصد بود. پرستاران با نوبت کاری در گردش با ۱/۸۹ % بیشترین فراوانی را داشتند. ۹۳/۸ درصد از پرستاران دوره مراقبت از تراکئوستومی را نگذرانده بودند. بیشتر واحدهای مورد پژوهش (۴۳/۸%)رسمی بودند و وضعیت اشتغال پیمانی و طرحی هرکدام با  ۲۳/۴درصد و قراردادی با ۹/۴درصد را در بین سایر سطوح شغلی داشتند. مقایسه میانگین نمره عملکرد پرستاران قبل از آموزش(۸/۸۷± ۴۵/۸۵) و بعد از آموزش ( ۳/۳۳ ±  ۹۳/۴۲)با آزمون تی زوجی، اختلاف آماری معنی­دار  را نشان می­دهد (۰/۰۰۱ P<). نتیجه­ گیری کلی: با توجه به اینکه عملکرد پرستاران در زمینه مراقبت از بیماران دارای تراکئوستومی در حد مطلوب نبوده است، نتیجه مطالعه نشان داد آموزش پرستاران و ارائه امکانات کافی بر مبنای گایدلاین­ها و نظر متخصصین می­تواند موجب ارتقاء عملکرد پرستاران شود.

کلیدواژه ها:

Tracheostomy ، Nurses' performance ، Intensive care ، Nursing education ، تراکئوستومی ، عملکرد پرستاران ، مراقبت­های ویژه ، آموزش پرستاری