بررسی محصولات غیرچوبی جنگل و روش های بهره برداری از آنها (مطالعه موردی: شهرستان کامیاران، استان کردستان)

اگرچه عبارت «محصولات فرعی جنگل» به تولیداتی اطلاق می شود که مشتمل بر مواد یا اجزاء گیاهی به غیر از چوب است، اما چنین امید می رود که برداشت عموم از کلمه فرعی، ناچیزی ارزش این گونه فراورده ها ی طبیعی نبوده بلکه معنای «مغایر با اصل سرمایه» از آن استنباط شود. بی تردید با توجه به اهمیت و ارزش اقتصادی استفاده از محصولات فرعی، در صورت تدوین روشهای درست بهره برداری از این منابع با مشارکت مردم، تولید و استمرار این فراورده ها تضمین خواهد شد. همچنین به علت آن که منبع درآمد مستمری برای مردم خواهد بود، تعلق خاطری بوجود خواهد آمد که در نهایت منجر به حفاظت مستمر منبع تولید (جنگلها) خواهد شد. انجام این اصل بدون شناخت ویژگیهای کمی و کیفی این منابع و چگونگی به فعل درآوردن آن امکان پذیر نخواهد بود. بنابراین با هدف بررسی کمی و کیفی فراورده های غیرچوبی جنگلها و شناسایی روشهای مختلف بهره برداری از این محصولات در جنگلها در کنار چند هدف فرعی دیگر، جنگلهای شهرستان کامیاران به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. این بررسی براساس روشهای گردآوری اطلاعات به روش مردم نگاری با پیمایش تمامی روستاهای مناطق جنگلی مورد مطالعه (بررسی میدانی) و استفاده از پرسشنامه برای جمع آوری اطلاعات پایه در کنار سایر مشاهدات، انجام شده است. ۱۶ محصول اصلی (شیره سقز، زالزالک، میوه بنه، بادام، سماق، میوه بلوط، عناب، آلوچه، گلابی وحشی، برگ بلوط، برگ بنه، گلبرگ نسترن، گزو، سنجد، میوه نسترن و گردو) در منطقه مورد شناسایی و فعالیتها و فراوریهای بعدی مورد بررسی قرار گرفت. با این که مردم محلی بیشترین هزینه را متقبل می شوند، سود دریافتی آنها حداقل میزان ممکن است ولی در این بین واسطه ها و دلالان بیشترین منفعت را بدست می آورند.

کلیدواژه ها:

محصولات غیرچوبی جنگل ، روشهای بهره برداری ، مردم محلی ، پوشش جنگلی ، مردم نگاری