شناخت رابطه برخی از عوامل فیزیوگرافی و فیزیکی- شیمیایی خاک با گروه های بوم ­شناختی گیاهی در منطقه حفاظت شده مله­ گون ایلام

این مطالعه در منطقه ­مله­گون با مساحت ۱۶۰ هکتار در شمال­غربی شهرستان ایلام انجام شد. هدف از این مطالعه، بررسی گروه­گونه­های بوم شناختی گیاهی در رابطه با برخی عواملفیزیوگرافی و فیزیکی- شیمیایی خاک است. برای این منظور ۶۷ قطعه نمونه به ابعاد ۲۰×۲۰ متر به صورت منظم تصادفی (سیستماتیک) در منطقه جایابی شدند. در داخل قطعات نمونه، نوع گونه، تعداد و درصد پوشش درختان و درختچه­ها با اندازه­گیری قطر کوچک و بزرگ تاج آنها مشخص شدند. برای برداشت داده­های علفی نیز از روش قطعات نمونه حلزونی ویتاکر استفاده شد که حداقل سطح ۸۱ مترمربع بدست آمد. از روشهای آنالیز تطبیقی متعارف(CCA) ، تجزیه به مولفه­های اصلی (PCA) و آنالیز دو­طرفه گونه­های شاخص (TWINSPAN) برای طبقه­بندی رویشگاه، تبیین روابط بین ترکیب گونه­ای و عوامل محیطی، همچنین تعیین گروههای بوم­شناختی گیاهی استفاده شد. نتایج نشان دادند که سه گروه­گونه در منطقه مورد مطالعه وجود دارند. گروه اول با اسیدیته خاک همبستگی مثبت داشته و از گونه­های شاخص آن می­توان به Stipa capensis،  Fibigia macrocarpa و Medicago rigidula اشاره کرد. گروه دوم در ارتفاعات بالای منطقه تشکیل شده و میزان عناصر غذایی آن بیشتر و خاک آن نیز مرطوب تر از رویشگاه سایر گروههاست. گونه­های Quercus brantii،Amygdalus haussknechtii ، Bromus tectorum و Galium verum به­عنوان گونه­های شاخص گروه­گونه دوم تعیین شدند. گروه سوم با گونه­های شاخص Daphne mucronataو Euphorbia macroclada در مقابل گروه دوم، در ارتفاعات پایین منطقه تشکیل شده و میزان عناصر غذایی آن هم نسبت به گروه دوم کمتر بوده است.

کلیدواژه ها:

پوشش گیاهی ، گروه­گونه­های بوم­شناختی ، عوامل محیطی ، آنالیزهای چند متغیره ، مله­گون ، ایلام