تبیین اصول فقهی حاکم بر قراردادهای سرمایه گذاری در صنعت بالادستی نفت و گاز ایران

بهره­برداری از ذخایر عظیم نفت و گاز مستلزم جذب سرمایه­گذاری­های هنگفت است. در قراردادهای بالادستی صنعت نفت و گاز ایران در راستای اجرای پروژه­های بالادستی تا به حال درصدد جذب سرمایه­گذاری خارجی و تعامل با شرکت­های بین­المللی نفت و گاز بوده­اند. این قراردادها همواره دست­خوش تغییرات بوده و اخیرا بحث طراحی قراردادهای جدید مطرح شده است. نظام حقوقی حاکم چارچوب های بهره برداری از منابع نفتی در قالب قراردادها را تعیین می نماید. با کاوش در فقه امامیه نیز خطوط قرمز حاکم بر انعقاد قراردادهای نفتی قابل ترسیم هستند به­گونه­ای که عدول از آن­ها امکان­پذیر نباشد. در این پژوهش تحلیلی- توصیفی که گردآوری داده­های آن به روش کتابخانه­ای صورت می­گیرد، با مراجعه به منابع معتبر فقهی و نظرات فقهاء عظام الزامات فقهی مورد نظر شناسایی شده­اند. در واقع اصول مستخرج  حاکم بر قراردادهای بین­المللی نفتی، اصول و شرایطی است که به صورت چارچوب و الزامات کلان بر این قراردادها حاکم بوده و خطوط قرمز و جهت گیری­های اصلی سیاستگذاری را مشخص می­کنند و شرایط عمومی قراردادها محل بحث نیست. اصول فقهی مورد نظر عبارتند از: قاعده نفی سبیل، قاعده مصلحت، حفظ مالکیت نفت و گاز، عدالت بین­نسلی و حفظ محیط زیست.

کلیدواژه ها:

Shi´a Islamic jurisprudence ، upstream petroleum contracts ، negation of the way ، expediency ، environment ، justice ، فقه امامیه ، قراردادهای بالادستی نفت و گاز ، قاعده نفی سبیل ، مالکیت ، عدالت بین نسلی ، محیط زیست