تاثیر احداث سد ماملو بر فرونشست اراضی دشت ورامین

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 119

فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SRBAU-20-2_013

تاریخ نمایه سازی: 9 دی 1402

چکیده مقاله:

زمینه هدف: سد ماملو در استان تهران برای تامین نیاز آب کشاورزی در دشت ورامین احداث گردیده، اما به دلیل تامین آب شرب شهر تهران حجم محدودی از آب ذخیره شده به سمت دشت عرضه می شود. از مهم ترین اثرات عدم عرضه کافی آب سطحی در دشت ورامین، کاهش سطح سفره های زیرزمینی و نشست زمین است. در این پژوهش سعی می شود به بررسی تاثیر سد ماملو بر میزان فرونشست دشت ورامین پرداخته شود. روش بررسی: تغییرات سطح آب زیر زمینی منطقه، تغییرات هیدروگراف واحد دشت و تغییرات کمی آب زیرزمینی در محدوده مطالعاتی که در پایین دست سد قرار دارد در دو مقطع زمانی قبل و بعد از بهره برداری مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده از شبکه پیزومتری منتخب و با توجه به تقسیم بندی محدوده مطالعاتی به دو منطقه شمالی و جنوبی، بیشترین مقدار افت در بخش شمالی بود و پس از احداث سد ماملو نقاط تخلیه جدیدی بر اساس نقشه های هم پتانسیل در نقاط شمالی و مرکزی به وجود آمد که مراکز جمعیتی و کشاورزی در آن قرار داشت و در نقاط جنوبی هم به دلیل نوع ساختار زمین شناسی و ضخامت کمتر آبرفت، خالی شدن منافذ لایه آبدار منجر به نشست در برخی مناطق گردیده است. در نهایت خروجی نقشه های آب زیرزمینی با نقشه های زمین شناسی و خروجی داده های راداری ماهواره ها مقایسه شد و انطباق مناطقی که از نظر تخلیه آب زیر زمینی بیشترین افت را داشته اند با نقاطی که بیشترین جابجابی عمودی در مناطق جنوبی و در مناطق مرکزی در نقشه های راداری را دارا بودند کاملا مشخص بود. بحث و نتیجه گیری: با بررسی نتایج به دست آمده از تحلیل افت پیزومترهای محدوده مطالعاتی دشت ورامین و گسترش تعداد و عمق چاه های عمیق در سطح دشت مذکور، تغییر در رژیم جریان آب زیرزمینی و کم شدن حجم آبخوان واضح است. بعد از احداث سد ماملو مقدار این افت به ویژه در اراضی بخش شمالی افزایش یافته و عدم برنامه ریزی صحیح در تامین نیازهای بخش کشاورزی دشت که سهم عمده ای از مصرف آب استحصال شده از منابع زیرزمینی را داراست، شرایط اقلیمی و اجتماعی پایین دست سد را با چالش هایی اساسی مواجه کرده است. با توجه به ساخته شدن سد ماملو درست در محل ورود رودخانه جاجرود به دشت ورامین، عملا با کاهش چشمگیر جریان سطحی به منطقه، به مرور زمان تراز سطح ایستابی نیز با کاهش مواجه شده است. این کاهش در نیمه شمالی دشت و در مناطقی که ضخامت آبرفت بیشتر است، مقادیر بالاتری داشت. بر اساس خروجی نقشه های ماهواره ای و فرونشست تهیه شده توسط سازمان نقشه برداری، نواحی ای که دچار مقدار تخلیه و افت بیشتری در طول دوره آماری بود منطبق بر مناطق دارای نشست بیشتر در نقشه های فرونشست است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

صادق قوامی جمال

عضو هیات علمی، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، موسسه آموزش عالی علاءالدوله سمنانی، گرمسار، ایران.

حامد غلامی

فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، موسسه آموزش عالی علاءالدوله سمنانی، گرمسار، ایران

مهرداد رجبی حران

دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

محمد حسین مبینی

عضو هیات علمی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و فرهنگ

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Tahmicioglu, M.S., Anul, N., Ekmekci, F., Durmus, N., ۲۰۰۷. Positive ...
  • Pirestani, M. R., Shafaghati, M., Dehghani, A.M., ۲۰۱۱. Assessment of ...
  • Ahmadi Avendi, Z., Bahmaee, S., Sepahvand, A., Lajm Orakmoradi, A., ...
  • International Rivers. ۲۰۱۳. The Downstream Impacts of Ethiopia’s Gibe III ...
  • National Research Council. ۱۹۹۱. Mitigating losses from land subsidence in ...
  • Rokni, J., Hossinzadeh, R., Lashkaripour, G.R., Velayati, S.A., ۲۰۱۶. Review ...
  • Love, D., Love, F., van der Zaag, P., Uhlenbrook, S., ...
  • Bacani, A., Posavec, K., Vlahovic, T., Tucak-Zoric, S., ۲۰۱۰. The ...
  • Van Looy, K., Tormos, T., Souchon, Y., ۲۰۱۴. Disentangling dam ...
  • نمایش کامل مراجع