ارزیابی دقت توزیع مکانی بارش ماهواره ۴۳B۳ TRMM در اقالیم مختلف کشور ایران

عدم وجود یک سیستم دیده بانی بارش قابل اعتماد و گسترده یکی از چالش های مهم در تجزیه و تحلیل، پیش بینی هیدرولوژیکی و مدیریت منابع آب در ایران است. همچنین عدم وجود یا وجود داده های بارش با کیفیت پائین در برخی از مناطق کشور، استفاده از محصولات بارش ماهواره ای که می تواند به عنوان منبع جایگزین برای حوضه هایی با داده های پراکنده یا فاقد آمار در کشورهای در حال توسعه  مانند ایران، بسیار مفید خواهد بود. لذا هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی و پهنه بندی میزان دقت بارش ماهانه ماهواره TRMM ۳B۴۳ v۷ در پهنه ایران با ایستگاه های زمینی است. بدین منظور داده های ماهانه بارش TRMM بصورت شبکه ای و با تفکیک مکانی ۲۵/۰ × ۲۵/۰ درجه طول و عرض جغرافیایی طی دوره ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۴ استخراج گردید و با ۴۱ ایستگاه سینوپتیک در سطح کشور مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ارزیابی دقت بارش برآوردی و پهنه­بندی معیارهای ارزیابی خطا، به ترتیب از معیارهای NSE، RMSE، BIAS، ME و روش IDW در نرم­افزار ArcGIS ۱۰.۳ استفاده شد. در حالت کلی نتایج نشان داد که در اکثر مناطق خشک و نیمه خشک کشور ماهواره TRMM دارای بیش­برآوردی بارش و در مناطق پر بارش کشور کم­برآوردی داشته است و با توجه معیار ME، در ۹۳/۸۲ درصد ایستگاه ها این کم و بیش برآوردی کمتر  از ۱۰ میلی متر در ماه بوده است. همچنین نتایج رتبه بندی معیارهای ارزیابی خطا نشان داد که ایستگاه اردبیل با مجموع رتبه ۵ و ایستگاه اصفهان با مجموع رتبه ۱۴۶ به ترتیب بیشترین و کمترین خطا را در برآورد بارش ماهانه داشتند. به طور کلی نتایج تحقیق نشان داد که داده های بارش ماهانه TRMM در اکثر نقاط کشور از دقت قابل قبولی برخوردار بوده است.

کلیدواژه ها:

Precipitation ، Spatial distribution ، ۳B۴۳ ، Iran ، IDW ، بارش ، توزیع فضایی ، ۴۳B۳ ، ایران ، IDW