فراتحلیل ارایه مدل نظری آزمایشگاه های زنده شهری به مثابه مدل گذار پایداری

بیان مسئله: آزمایشگاه زنده شهری فضایی فیزیکی یا مجازی است که با گرد هم آوردن ذینفعان مختلف برای همکاری و ایده پردازی جمعی به دنبال عبور شهرها از چالش­های دوران گذار به سمت پایداری است.هدف: با وجودی که در سال ­های اخیر به شدت مورد توجه سیاست­گذاران، برنامه­ریزان، پژوهشگران و مسئولان اجرایی شهرها قرار گرفته است، اما همچنان ماهیت، ابعاد، اصول، هدف­ها، مولفه­ها و چارچوب آن تا حدودی نامشخص است. بر همین اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش فراتحلیل به دنبال پوشش این خلاء است.روش: از روش ­شناسی کیفی و از تکنیک متن پایه فراتحلیل استفاده شده است. در بررسی اولیه تعداد ۷۲۲ منبع یافت شد که ۵۸ مورد از آنها بر اساس عنوان کنار گذاشته شد. چکیده تعداد ۶۶۴ منبع بررسی شد و ۴۲۸ مورد از آنها از روند پژوهش حذف شد. در نتیجه، تعداد ۲۳۶ منبع به طور کامل بررسی شد و ۱۹۳ مورد از آنها از لحاظ محتوا و کیفیت رد شد. در نهایت تعداد ۴۳ مقاله جهت تجزیه و تحلیل نهایی انتخاب شدیافته ها: بر اساس تحلیل زمانی، سیر منابع پژوهش صعودی است به گونه­ای که در سال ۲۰۲۱-۲۰۲۲ به اوج خود می­رسد و مجله هایی نظیر مرور مدیریت نوآوری فناوری، فصلنامه پایداری، فصلنامه تولید پاکیزه­تر در این حوزه بسیار فعال هستند. از لحاظ الگوی تحقیق، سهم تحلیل محتوا، مرور سیستماتیک ادبیات، توصیفی-تحلیلی، تطبیقی و اکتشافی به ترتیب برابر با ۱۴، ۱۱، ۲۳، ۲۷ و ۲۵ درصد است. الگوی تحقیق بیشتر منابع به صورت تطبیقی و اکتشافی می­باشد و در مجموع، ۵۲ درصد منابع را به خود اختصاص داده­اند.نتیجه­گیری: ۵۱ کد در خصوص ویژگی­های منحصر ­به­فرد آزمایشگاه­های زنده شهری استخراج شده که در ۱۲ مقوله مشتمل بر دوره تاریخی، ابعاد، مولفه­ها، عوامل زمینه­ای، هدف­ها، اصول، فرآیند، کنشگران، گونه­شناسی، چالش­ها، پیامدها و مراحل کاربست راه­حل نهایی طبقه­بندی شده­اند که مدل نظری آزمایشگاه­های زنده شهری از تشکیل می­دهند.

کلیدواژه ها:

آزمایشگاه زنده ، آزمایشگاه زنده شهری ، گذار پایدار ، نوآوری باز ، فراتحلیل