تاثیر روش های خاک ورزی و مدیریت بقایای ذرت بر عملکرد گندم و کنترل علف های هرز در منطقه زرقان استان فارس

به منظور بررسی اثر روش­ های خاک­ ورزی رایج، کم­ خاک ­ورزی و بی­ خاک­ ورزی همراه با مدیریت بقایای گیاهی ذرت بر تنوع گونه­ ای، تراکم و وزن خشک علف ­های هرز و عملکرد و اجزای عملکرد گندم، آزمایشی سه ساله به صورت کرت­ های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک­ های کامل تصادفی با سه تکرار طی سال­ های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ در مرکز تحقیقات زرقان فارس اجرا شد. نتایج نشان داد ترکیب گونه­ ای علف­ های هرز تحت تاثیر نوع خاک ­ورزی و مدیریت بقایا قرار گرفت به نحوی که خاک­ ورزی حفاظتی بخصوص کم ­ خاک ­ورزی منجر به کاهش ۳۰ درصدی آلودگی علف­ های هرز شد. با گذشت زمان تراکم علف­ های هرز چندساله در سیستم بی ­خاک ­ورزی افزایش یافت درحالی که انجام عملیات خاک­ ورزی رایج و کم­ خاک ­ورزی با حفظ بقایا توانست تراکم علف­ های هرز چند ساله را بیش از ۶۰ درصد کاهش دهد. بیشترین عملکرد دانه گندم (۸۱۱۳ کیلوگرم در هکتار) در سیستم کم­ خاک ­ورزی و حفظ بقایا حاصل شد که در مقایسه با حذف بقایای گیاهی بیش از ۳۰ درصد افزایش در عملکرد مشاهده شد. بیشترین شاخص برداشت دانه (۴۰/۲۶درصد) در سیستم خاک ­ورزی رایج و حفظ بقایا حاصل شد درحالی که بیشترین وزن هزار دانه (۴۰/۱۸گرم)، تعداد دانه در مترمربع (۲۰۸۲۷ عدد) و عملکرد بیولوژیک (۲۰۰۸۴ کیلوگرم در هکتار) در سیستم کم ­خاک­ ورزی و حفظ بقایای ذرت به دست آمد. به ­طور کلی در تناوب ذرت-گندم انجام عملیات کم­ خاک­ ورزی و حفظ ۳۰ درصد بقایای گیاهی ذرت در سطح خاک در استان فارس  قابل توصیه است.

کلیدواژه ها:

تناوب زراعی ، تراکم علف های هرز ، حفظ بقایا ، خاک ورزی حفاظتی ، کم خاک ورزی