نقد و بررسی جایگاه اجماع و شهرت در فتاوای فقهی با تاکید بر مسائل زنان

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 104

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PAVAH-9-2_006

تاریخ نمایه سازی: 25 آبان 1402

چکیده مقاله:

مسئله کانونی این تحقیق عبارت است از اینکه جایگاه اجماع و شهرت در استنباط احکام فقهی زنان چگونه نقد و بررسی می شود. این تحقیق با روش تحلیلی انتقادی و با رجوع به منابع کتابخانه ای پاسخ این سوال را می کاود. در خصوص غالب مسائل فقهی زنان ادعای اجماع یا شهرت وجود دارد. برخی فقیهان در مصاف دلالت دلیل از یک سو و اجماع و شهرت از سویی دیگر، جانب این دو را گرفته و از فتوای مطابق با دلیل استنکاف کرده اند. این روند به لحاظ اصولی قابل قبول نیست؛ زیرا قوی ترین قسم اجماع در دانش اصول فقه فاقد اعتبار است و در این فرض نمی توان از سایر اقسام اجماع و شهرت در فتاوای فقهی بهره برد. علاوه بر این مخالفت با دلیل و موافقت با اجماع و شهرت نه تنها رفتاری مطابق با احتیاط نیست بلکه به دلیل بی اعتنایی به دلیل معتبر، نوعی خلاف احتیاط تلقی می شود. درعین حال برخی فتاوای فقهی در حوزه مسائل زنان ریشه در مبانی انسان شناسی فقیهان دارد، که اموری قابل مناقشه هستند؛ ازاین رو اجماع آنها مدرکی یا محتمل المدرک تلقی شده و فاقد اعتبار است. عمده در مسائل فقهی زنان بازپژوهی روشمند در ادله معتبر است، هرچند نتیجه این بازپژوهی امری مخالف با اجماع یا شهرت باشد.

کلیدواژه ها:

اجماع در مسائل زنان ، شهرت در مسائل زنان ، فقه زنان ، مرجعیت زنان

نویسندگان

مهدی شجریان

استادیار، پژوهشکده مطالعات اجتماعی و تمدنی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • سیاهه منابعالف- منابع فارسی: ‫ابن ادریس، محمد بن احمد. السرائر. ...
  • ‫اصفهانی نجفی، محمدتقی. هدایه المسترشدین فی شرح معالم الدین. قم: ...
  • ‫ انصاری، مرتضی. المکاسب. قم: الموتمر العالمی، ۱۳۹۰ ...
  • ‫انصاری، مرتضی. فرائد الاصول. قم: جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه ...
  • ‫بجنوردی، حسن. القواعد الفقهیه. قم: نشر الهادی، ۱۴۱۹ ...
  • ‫بحرانی، یوسف بن احمد. الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره. ...
  • ‫بهبهانی، محمدباقر. الفوائد الحائریه. قم: مجمع الفکر الاسلامی، ۱۴۱۵ ...
  • ‫جعفریان، رسول. رسائل حجابیه. قم: دلیل ما، ۱۴۲۸ ...
  • ‫جمع من المحققین باشراف رضا المختاری. موسوعه الشهید الثانی. قم: ...
  • ‫حسینی فیروزآبادی، مرتضی. عنایه الاصول فی شرح کفایه الاصول. قم: ...
  • ‫خمینی، سیدروح الله. تهذیب الاصول. تهران: موسسه تنظیم و نشر ...
  • ‫خویی، سید ابوالقاسم. التنقیح فی شرح العروه الوثقی. قم: تحت ...
  • ‫ ‫سیفی مازندرانی، علی اکبر، دلیل تحریر الوسیله (الوصیه). تهران: ...
  • شبیری زنجانی، موسی. کتاب نکاح. قم: موسسه پژوهشی رای پرداز، ...
  • ‫شجریان، مهدی. اصول و مبانی عدالت جنسیتی در حکمت متعالیه. ...
  • ‫شهید اول، محمد بن مکی. الروضه البهیه فی شرح اللمعه ...
  • ‫صاحب جواهر، محمدحسن. جواهر الکلام. بیروت: دار احیاء التراث العربی، ...
  • ‫صدر، محمدباقر. بحوث فی علم الاصول. قم: موسسه دائره المعارف ...
  • ‫صدر، محمدباقر. دروس فی علم الاصول. قم: انتشارات اسلامی، ۱۴۱۸ ...
  • ‫صدر، محمدباقر. مباحث الاصول. قم: مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۴۰۸ ...
  • ‫طباطبایی حائری، علی. ریاض المسائل. قم: موسسه آل البیت لاحیاء ...
  • ‫طباطبایی حکیم، محسن. مستمسک العروه الوثقی. قم: دار التفسیر، ۱۴۱۶ ...
  • ‫طریحی، فخرالدین بن محمد. مجمع البحرین. تهران: مرتضوی، ۱۳۷۵ ...
  • ‫طوسی، محمد بن حسن. مصباح المتهجد. بیروت: موسسه فقه الشیعه، ...
  • ‫علامه حلی، حسن بن یوسف. تذکره الفقهاء. قم: مکتبه المرتضویه، ...
  • ‫علم الهدی، علی بن حسین. الذریعه الی اصول الشریعه. تهران: ...
  • ‫علوی، عادل. القول الرشید فی الاجتهاد و التقلید. قم: کتابخانه ...
  • ‫فاضل لنکرانی، محمد. تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله. قم: ...
  • ‫قطب راوندی، سعید بن هبه الله. فقه القرآن. قم: کتابخانه ...
  • ‫کرکی، علی بن حسین. جامع المقاصد فی شرح القواعد. قم: ...
  • ‫کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ ...
  • ‫مجلسی، محمدتقی. روضه المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه. ...
  • ‫محقق حلی، جعفر بن حسن. المعتبر فی شرح المختصر. قم: ...
  • ‫ محقق حلی، جعفر بن حسن. المختصر النافع فی فقه ...
  • ‫ محقق حلی، جعفر بن حسن. ریاض المسائل. قم: موسسه ...
  • ‫ محقق حلی، جعفر بن حسن. احکام السرقه علی ضوء ...
  • ‫محقق داماد، محمد. کتاب الصلاه. قم: جماعه المدرسین فی الحوزه ...
  • ‫مشکینی اردبیلی، علی. اصطلاحات الاصول و معظم ابحاثها. قم: نشر ...
  • ‫مغنیه، محمدجواد. علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید. بیروت: دار ...
  • ‫مقدس اردبیلی، احمد بن محمد. مجمع الفائده و البرهان فی ...
  • ‫مهرورزیان، طاهره. «علل تفاوت تفاسیر فقها و اندیشمندان مسلمان درباره ...
  • ‫موسوی بجنوردی، محمد. مصادر التشریع عند الامامیه و السنه. تهران: ...
  • ‫موسوی خویی، سیدابوالقاسم. موسوعه الامام الخوئی. قم: موسسه احیاء آثار ...
  • ‫نایینی، محمدحسین. فوائد الاصول. قم: جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه ...
  • ‫نراقی، مهدی بن ابی ذر. انیس المجتهدین فی علم الاصول. ...
  • نمایش کامل مراجع