دیالکتیک اقلیم و جنبش های اجتماعی در اندیشه مارکس

سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 103

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JGQE-6-25_018

تاریخ نمایه سازی: 10 آبان 1402

چکیده مقاله:

تبارشناسی نظری، اندیشمندان متاخر نشان می دهد که هنوز جنبه های مختلفی از اندیشه های کلاسیک ها زنده است. مارکس یکی از این کلاسیک ها است که هنوز ردپای او را در حوزه های مختلف علوم انسانی از جمله نظریه های جدید جنبش های اجتماعی می توان مشاهده کرد. کارل مارکس و همکارش فردریش انگلس در تبیین پدیده های اجتماعی از روابط دیالکتیکی، پیش گزاره های هستی اجتماعی شروع می کنند. به عقیده آن ها بنابر منطق حاکم برماتریالیسم تاریخی به دلیل تنوع عناصر پیش گزاره های هستی تنوعات اجتماعی مختلفی در ارض جغرافیایی و دوران های تاریخی بوجود آمده است. این رابطه دیالکتیکی متاثر از تنوع اقلیم اروپای غربی و کشورهای موسوم به شیوه تولید آسیایی دو گونه رابطه استثماری و تضاد انسان و انسان را یکی در غرب و دیگری در شرق رقم زده است. مشخصه اولی تضاد طبقاتی و مشخصه دومی تضاد دولت و ملت است. این دو گونه روابط دیالکتیکی دو گونه جنبش های اجتماعی کلاسیک یکی از نوع غربی و دیگری از نوع شرقی را در طول تاریخ ملت ها نمایان کرده است که هر کدام ویژگی های خاصی دارند. این دو گونه جنبش های اجتماعی متاثر از تضاد نیروهای اجتماعی درون مرزهای سیاسی یک کشور است. اما از آنجا که نیروهای سرمایه داری میل به گسترش به بیرون از مرزها را دارند، شکل گیری روابط استثماری و تضاد انسان و انسان در سطح بین بین المللی نیز منجر به جنبشی در این سطح بین دو دسته از کشورها که یکی دیگری را مورد بهره کشی قرار می دهد خواهد شد. زیرا در این مدل نیروهای سرمایه داری از پایین ترین سطح تا بالاترین سطح باید جای خود را به صورت بندی غیرطبقاتی دهند. پس در مدل مارکس علاوه بر یک شکل جنبش در روابط بین المللی دو گونه جنبش کلاسیک در سطح ملی وجود دارد، اما در واپسین تجدید نظرهای او می توان نشانه هایی از باور به جنبش های اجتماعی غیرانقلابی نیز هرچند بطور گذرا یافت. با مرور دستگاه نظری مارکس از ماتریالیسم تاریخی تا جنبش های جهانی برخی از مهم ترین عناصر و مفاهیم حساس در نظریه پردازی جنبش های اجتماعی همچون؛ تضاد، شکاف های اجتماعی، دیالکتیک، روابط استثماری و سلطه بدست آمد.

نویسندگان

مصطفی عبدی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

حسین ابوالحسن تنهایی

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی

ابوالفضل دلاوری

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آرون، ریمون (۱۳۸۱) مراحل اساسی اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه ...
  • آندرسون، پری (۱۳۸۸) گذر از عهد باستان به فئودالیسم، ترجمه ...
  • آندرسون، پری (۱۳۹۰) تبارهای دولت استبدادی، ترجمه حسن مرتضوی، تهران، ...
  • استانفورد کوهن، آلوین (۱۳۸۰) تئوری های انقلاب، ترجمع علی رضا ...
  • ام. زایتلین، اورینگ (۱۳۸۱) ابعاد تفکر اجتماعی مارکس و موقعیت ...
  • بشریه، حسین (۱۳۸۴) تاریخ اندیشه های سیاسی در قرن بیستم: ...
  • برمن، مارشال (۱۳۸۶) مارکس و مدرنیسم و مدرنیزاسیون، ترجمه یوسف ...
  • برلین، آیزایا (۱۳۸۷) کارل مارکس، ترجمه رضا رضایی، تهران، ماهی ...
  • تامپسون، کنت (۱۳۹۲) نقل قول های کلیدی، ترجمه نیره توکلی، ...
  • تنهایی، ح. ا. (۱۳۹۱ الف) بازشناسی تحلیلی نظریه های مدرن ...
  • تنهایی، ح. ا. (۱۳۹۱ ب) بازشناسی تحلیلی نظریه های مدرن ...
  • تنهایی، ح.ا. (۱۳۹۲) جامعه شناسی نظری، تهران، بهمن برنا، چاپ ...
  • تنهایی، ح. ا. (۱۳۹۳) درآمدی بر مکاتب و نظریه های ...
  • گورویچ، ژرژ (۱۳۵۱) دیالکتیک یا سیرجدالی و جامعه شناسی، ترجمه ...
  • جسپ، باب (۱۳۷۹) کارل مارکس، ترجمه مهرداد میردامادی، در: متفکران ...
  • جلایی پور، حمیدرضا (۱۳۸۹) جامعه شناسی جنبش های اجتماعی، تهران، ...
  • راک مور، تام (۱۳۸۴) مارکس پس از مارکسیسم، ترجمه شهریار ...
  • رحیمی، مصطفی (۱۳۸۳) مارکس و سایه هایش، تهران، انتشارات هرمس ...
  • روبنشتاین، دیوید (۱۳۸۶) مارکس ویتگنشتاین، ترجمه شهناز مسمی پرست، تهران، ...
  • سیدمن، استیون (۱۳۸۸) کشاکشی آراء در جامعه شناسی، ترجمه هادی ...
  • عبدی، مصطفی، بیرقی فرد، علی (۱۳۹۵) تبارشناسی نظری نظریه های ...
  • لهسائی زاده، عبدالعلی (۱۳۸۷) نظریه های جدید در مکتب تضاد، ...
  • مارکس، کارل و انگلس، فردریک (۱۳۸۶) مانیفست کمونیست، ترجمه حسن ...
  • مارکس، کارل و انگلس، فردریک (۱۳۸۰) پنج مقاله، ترجمه داور ...
  • مارکس، کارل و انگلس، فردریک (۱۳۸۰) درباره تکامل مادی تاریخ، ...
  • مارکس، کارل و انگلس، فردریک (۱۳۸۹) ایدئولوژی آلمانی، ترجمه پرویز ...
  • مارکس، کارل (۱۳۷۸) گروندریسه: مبانی نقد اقتصاد سیاسی، ترجمه باقر ...
  • مارکس، کارل (۱۳۸۹) تزهایی درباره فوئرباخ، ترجمه پرویز بابایی در ...
  • محیط، مرتضی (۱۳۸۹) کارل مارکس: زندگی و دیدگاه های او ...
  • میلسینز وود، آلن (۱۳۸۹) ماتریالیسم تاریخی در صورت های مقدم ...
  • مندالیوس، جان (۱۳۸۵) جامعه شناسی تاریخی، در: تاریخ نگاری و ...
  • آگوست ویتفوگل، کارل (۱۳۹۱) استبداد شرقی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، ...
  • هاروی، دیوید (۱۳۸۶) جغرافیای قدرت طبقاتی، ترجمه حسن مرتضوی، در: ...
  • همایون کاتوزیان، محمدعلی (۱۳۹۵) سخنرانی در بخش پایانی همایش: جامعه ...
  • همایون کاتوزیان، محمدعلی (۱۳۹۲) ایرانیان دوره باستان، دوره معاصر، ترجمه ...
  • همایون کاتوزیان، محمدعلی (۱۳۸۴) تضاد دولت و ملت، ترجمه علیرضا ...
  • همایون کاتوزیان، محمدعلی (۱۳۸۲) اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه محمدرضا نفیسی ...
  • A. Giddens. (۱۹۷۱) Capitalisms and Modern Social Theory, (pp.۱۸-۲۴), Cambridge ...
  • E. Bernstein.(۱۹۶۱) Evolutionary Socialism: A Criticism and Affirmation, New York ...
  • Ferd, Halliday, (۱۹۹۴). Rethinking International Relations, (pp. ۴۷-۷۳), London, Mac ...
  • G. Licktheim, (۱۹۶۱). Marxism: An Historical and Critical study, Routledge ...
  • Helle, Horst Jurgen, (۲۰۰۵). “Simmel, Georg”, in: Encyclopedia of social ...
  • Marx, K., and Engels, F.(۱۹۵۳). Selected Correspondes, Moscow: Foreign Language ...
  • P. Gay,(۱۹۶۲). The Dilemma of Democratic Socialism: Edward Bernstein’s Challenge ...
  • Ralph Miliband, (۱۹۶۹).The state in Capitalist Society, London: Weidenfel & ...
  • Turner Bryan S, (۱۹۷۸) . Weber and Islam ACritical study, ...
  • Wallace, C. Richard and Wallac, D. Wendy,(۱۹۸۹). Sociology, Boston, Allyn ...
  • Zeitlin T. M.(۱۹۶۸). Ideology and development of sociological theory, Englewood ...
  • نمایش کامل مراجع