ارزیابی تلقی سلفیان از تفسیر مالک بن انس در آیه استواء

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 182

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MAZHB-10-19_010

تاریخ نمایه سازی: 10 آبان 1402

چکیده مقاله:

یکی از مسائلی که درباره صفات الهی بین سلفیه و متکلمان اختلاف است، تفسیر آیات صفات به معانی کیفی است. متکلمان چنین تفسیری را منافی با تنزیه خداوند متعال می‎دانند، در مقابل سلفیان با تمسک به برخی تفاسیر علمای سلف، تاکید بر اثبات چنین معانی در تفسیر آیات صفات شده‎اند. از جمله دلایل سلفیان تفسیر مالک بر آیه استواء است. آنان با تمسک به برخی از تفسیرهای منسوب به مالک از آیه استواء، ادعا کردند که مالک بن انس، معتقد به اثبات کیفیت بر خداوند متعال است؛ بر این اساس می‎توان استوای خداوند بر عرش را به معنای علو و استقرار تفسیر کرد. با پژوهش حدیثی که در ده طریق تفسیری منسوب به مالک در آیه استواء صورت گرفت، مشخص گردید که عبارت مورد تمسک سلفیان از ناحیه سند و دلالت با مناقشاتی همراه است و تنها دو طریق از اعتبار سندی برخوردار است که در ناحیه دلالی حاکی از آن است که مالک در تفسیر آیه استواء، در عین آن که تفسیر آیه را به خداوند تفویض کرده، درصدد تنزیه خداوند از معانی کیفی نیز بوده است.

نویسندگان

علی ملاموسی میبدی

دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

فتح الله نجارزادگان

استاد گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن‎جوزی، عبدالرحمن (۱۴۲۸)؛ دفع شبه التشبیه باکف التنزیه؛ تحقیق: حسن ...
  • ابن‎العربی، محمد (بی‎تا)؛ النص‎ الکامل لکتاب العواصم من القواصم؛ تحقیق: ...
  • ابن‎اللبان، محمد (۱۴۲۲)؛ ازاله الشبهات عن الآیات والاحادیث المتشابهات؛ تحقیق: ...
  • ابن‎تیمیه، احمد (بی‎تا)؛ الاکلیل فی المتشابه والتاویل؛ تحقیق: محمد الشیمی ...
  • _________ (۱۴۱۶)؛ مجموع الفتاوی؛ تحقیق: عبدالرحمن بن قاسم؛ مدینه منوره: ...
  • _________ (۱۴۳۵)؛ الانتصار لاهل الاثر؛ تحقیق: عبدالرحمن قائد؛ مکه مکرمه: ...
  • ابن‎حبان، محمد (۱۳۹۳)؛ الثقات، دکن هند، دائره المعارف العثمانیه ...
  • ابن‎حجر، احمد (۱۳۲۶)؛ تهذیب التهذیب؛ هند: مطبعه دائره المعارف النظامیه ...
  • _________ (۱۳۷۹)؛ فتح الباری بشرح صحیح البخاری؛ بیروت: دار المعرفه ...
  • _________ (بی‎تا)؛ تبصیر المنتبه بتحریر المشتبه؛ تحقیق: محمدعلی النجار؛ بیروت: ...
  • _________ (۱۴۰۶)؛ تقریب التهذیب؛ تحقیق: محمد عوامه؛ سوریه: دار الرشید ...
  • ابن‎رشد قرطبی، ابوالولید (۱۴۰۸)؛ البیان والتحصیل والشرح والتوجیه والتعلیل لمسائل ...
  • ابن‎طاهر الدانی، احمد (۱۴۲۴)؛ کتاب الایماء الی اطراف احادیث کتاب ...
  • ابن عبدالبر، یوسف (۱۳۸۷)؛ التمهید لما فی الموطا من المعانی ...
  • ابن عبدالهادی، محمد (بی‎تا)؛ الکلام علی مساله الاستواء علی العرش؛ ...
  • ابن‎عدی، احمد (۱۴۱۸)؛ الکامل فی ضعفاء الرجال؛ تحقیق: عادل احمد ...
  • ابن‎منظور، محمد (۱۴۱۴)؛ لسان العرب؛ بیروت: دار صادر ...
  • ابن ناصرالدین دمشقی، محمد (۱۹۹۳)؛ توضیح المشتبه فی ضبط اسماء ...
  • اصبهانی، عبدالله (۱۴۱۲)؛ طبقات المحدثین باصبهان والواردین علیها؛ تحقیق: عبدالغفور ...
  • اصبهانی، احمد (۱۳۹۴)؛ حلیه الاولیاء وطبقات الاصفیاء؛ مصر: نشر السعاده ...
  • البانی، محمد ناصرالدین (۱۴۱۲)؛ مختصر العلو للعلی العظیم للذهبی؛ بی‎جا: ...
  • _____________ ‎(۱۴۲۳)؛ صحیح سنن ابی داود؛ کویت: موسسه غراس ...
  • البدر، عبدالرزاق (۱۴۲۱)؛ الاثر المشهور عن الامام مالک رحمه الله ...
  • بن‎باز، عبد‎العزیز (بی‎تا)؛ فتاوی نور علی الدرب؛ [بی‎جا]: موسسه الشیخ ...
  • بیهقی، احمد (بی‎تا)؛ الاسماء والصفات؛ تحقیق محمدزاهد کوثری؛ قاهره: مکتبه ...
  • ______ (۱۴۱۳)؛ الاسماء والصفات؛ تحقیق: عبد‎الله الحاشدی؛ جده: مکتبه السوادی ...
  • ترمذی، محمد (۱۹۹۸)؛ سنن الترمذی؛ تحقیق: بشار عواد معروف؛ بیروت: ...
  • جوهری، اسماعیل (۱۴۰۷)؛ الصحاح تاج اللغه وصحاح العربیه؛ تحقیق: احمد ...
  • خفاجی، محمد (بی‎تا)، دیوان الامام علی۷؛ بی‎جا؛ دار ابن‎زیدون ...
  • دارمی، عثمان (۱۴۱۶)؛ الرد علی الجهمیه؛ تحقیق: بدر بن عبد‎الله ...
  • دمیجی، عبدالله (بی‎تا)؛ فهم السلف الصالح للنصوص الشرعیه حقیقته واهمیته ...
  • ذهبی، محمد (۱۳۸۲)؛ میزان الاعتدال فی نقد الرجال؛ تحقیق: علی ...
  • _______ (۱۴۲۸)؛ العلو للعلی الغفار؛ تحقیق: حسن بن علی السقاف؛ ...
  • _______ (۱۴۱۶)؛ العلو للعلی الغفار فی ایضاح صحیح الاخبار وسقیمها؛ ...
  • _______ (۱۴۰۵)؛ سیر اعلام النبلاء؛ تحقیق: مجموعه من المحققین؛ بیروت: ...
  • راغب اصفهانی، حسین (۱۴۱۲)؛ المفردات فی غریب القرآن؛ تحقیق: صفوان ...
  • العطار، یحیی (بی‎تا)؛ مجرد اسماء الرواه عن مالک؛ تحقیق: سالم ...
  • زرکشی، محمد (۱۴۱۴)؛ البحر المحیط فی اصول الفقه؛ [بی‎جا]: دار ...
  • سعیدان، ولید (بی‎تا)؛ تذکیر الخلف بوجوب اعتماد فهم السلف؛ سایت ...
  • سمعانی، ابوالمظفر (۱۴۱۸)؛ تفسیر القرآن؛ تحقیق: یاسر بن ابراهیم و ...
  • صابونی، اسماعیل (۱۴۲۳)؛ عقیده السلف واصحاب الحدیث او الرساله فی ...
  • صرصور، حسام (۱۴۲۴)؛ آیات الصفات ومنهج ابن جریر الطبری فی ...
  • العباد البدر، عبدالمحسن (۱۴۲۴)؛ الانتصار لاهل السنه والحدیث فی رد ...
  • عثیمین، محمدصالح (۱۴۲۱)؛ شرح العقیده الواسطیه؛ تحقیق: سعد بن فواز ...
  • ____________ (۱۴۰۷)؛ مجموع فتاوی ورسائل فضیله الشیخ محمد بن صالح ...
  • العصری، سیف (بی‎تا)؛ القول التمام باثبات التفویض مذهبا للسلف الکرام؛ ...
  • علوان، سلیم (۱۴۳۰)؛ تفسیر اولی النهی لقوله تعالی: ﴿الرحمن علی ...
  • غزالی، محمد (۱۴۳۹)؛ الجام العوام عن علم الکلام؛ بیروت: دار ...
  • قدیش، عبدالفتاح (۱۴۳۱)؛ التجسیم والمجسمه وحقیقه عقیده السلف فی الصفات ...
  • قرافی، احمد (۱۹۹۴)؛ الذخیره فی فروع المالکیه؛ تحقیق: محمد حجی؛ ...
  • قرطبی، محمد (۱۳۸۴)؛ الجامع لاحکام القرآن؛ تحقیق: احمد البردونی و ...
  • قوصی، محمد (۱۴۲۵)؛ موقف السلف من المتشابهات بین المثبتین والموولین ...
  • لالکائی، هبه الله (۱۴۲۳)؛ شرح اصول اعتقاد اهل السنه والجماعه؛ ...
  • لکنهوی، محمد عبدالحی (۱۴۲۵)؛ الرفع والتکمیل فی الجرح والتعدیل؛ تحقیق: ...
  • مناوی، زین‎الدین (۱۴۱۰)؛ التوقیف علی مهمات التعاریف؛ قاهره: عالم الکتب ...
  • نووی، یحیی (۱۳۹۲)؛ المنهاج شرح صحیح مسلم بن الحجاج؛ بیروت: ...
  • یحصبی، عیاض (۱۹۷۰)؛ ترتیب المدارک وتقریب المسالک؛ تحقیق: عبدالقادر الصحراوی؛ ...
  • نمایش کامل مراجع