بررسی اثرات آللوپاتیک عصاره آبی اندام های هوایی و زیرزمینی علف هرز ازمک (Cardaria draba) بر خصوصیات جوانه زنی و رشد گیاهچه ذرت خوشه ای (Sorghum bicolor L.)

به منظور بررسی اثرات آللوپاتیک عصاره آبی اندام-های هوایی و زیرزمینی علف هرز ازمک (Cardaria draba) و مخلوط آنها بر خصوصیات جوانه زنی و رشد گیاهچه ذرت خوشه ای (Sorghum bicolor L.) آزمایشی در محیط پتری دیش در قالب طرح کاملا تصادفی با ۴ تکرار در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال ۱۳۸۷ انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل عصاره آبی اندام هوایی و زیرزمینی ازمک و مخلوط آنها (به نسبت مساوی) در چهار سطح ۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد حجمی به همراه تیمار شاهد (آب مقطر) بود. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت عصاره آبی اندام های هوایی و زیرزمینی ازمک درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشهچه، طول ساقه چه، وزن تر ریشه چه، وزن تر ساقه چه، وزن تر گیاهچه، نسب وزن تر ریشه چه به ساقه چه و نسب طول ریشه چه به ساقه چه به طور معنی داری کاهش یافت به گونه ای که در غلظت های ۷۵ و ۱۰۰ در صد حجمی از عصاره اندام های مورد بررسی و مخلوط آنها جوانهزنی صورت نگرفت. برازش مدل لجستیک سه پارامتری، رابطه بین سطوح مختلف عصاره آبی و درصد جوانه زنی را به خوبی توجیه نمود. همچنین نتایج حاکی از کاهش ۵۰ درصدی حداکثر جوانه زنی ذرت خوشه ای در غلظت ۵۰ درصد عصاره آبی اندام های هوایی، زیرزمینی ازمک و مخلوط آنها بود. بیشترین سرعت کاهش درصد جوانه زنی ذرت خوشه ای در تیمار عصاره اندام هوایی و کمترین آن در تیمار عصاره اندام زیرزمینی ازمک مشاهده شد. زمان رسیدن به ۵۰ درصد حداکثر جوانه زنی در تیمارهای شاهد، ۲۵ درصد اندام های مختلف و همچنین ۵۰ درصد اندام زیرزمینی ازمک تفاوت معنی داری با یکدیگر نداشت. براساس مقایسات ارتوگونال گروهی در مجموع چنین استنباط شد که عصاره آبی اندام های هوایی ازمک، بیشتر از اندام زیرزمینی آن و مخلوط آنها بیشتر از عصاره جداگانه آنها بر درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه ذرت خوشهای اثرات بازدارندگی دارند.