تاثیر تراکم بوته و باکتری ریزوبیوم همراه با کاربرد ریزمغذی ها بر عملکرد و برخی ویژگی های فیزیولوژیک موثر بر رشد نخود (Cicer arietinum L.)

تاثیر تراکم بوته (۲۵، ۳۵ و ۴۵ بوته در مترمربع به ترتیب D۳, D۲, D۱) و تلقیح با باکتری رایزوبیوم (بدون تلقیح، تلقیح با رایزوبیوم، تلقیح با رایزوبیوم به همراه عناصر میکرو به ترتیبR۲, R۱, R۰) بر رشد و عملکرد نخود، در سال ۱۳۸۷ در مزرعه تحقیقاتی کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ۴ تکرار بررسی گردید. تراکم بوته بر تعداد دانه در نیام و وزن ۱۰۰ دانه اثر غیرمعنی دار و بر عملکرد دانه تک بوته و شاخص برداشت تاثیر معنی دار داشت. تاثیر تلقیح با ریزوبیوم بر وزن ۱۰۰ دانه غیرمعنی دار و بر تعداد دانه در نیام، تعداد دانه در بوته و شاخص برداشت معنی دار شد. اثر متقابل بین تراکم بوته و ریزوبیوم بر تعداد شاخه فرعی، تعداد نیام در شاخه، تعداد نیام در بوته، تعداد دانه در بوته و عملکرد دانه در واحد سطح معنی دار گردید. بالاترین عملکرد دانه تک بوته (۶/۳ گرم) و شاخص برداشت (۲۱/۴۵ درصد) از D۱ و پایین ترین میزان آنها به ترتیب با ۶/۲ گرم و ۷۹/۳۵ درصد از D۳ حاصل گردید. بیشترین تعداد دانه در نیام، عملکرد تک بوته و شاخص برداشت بترتیب با مقادیر ۰۳/۱ ،۸/۳ گرم و ۷۲/۴۳ درصد از تیمار R۲ و کمترین مقادیر آنها به ترتیب با ۸۶/۰، ۵/۲ گرم و ۹۱/۳۳ درصد از R۰ بدست آمد. بیشترین تعداد شاخه فرعی از ترکیب تیماری D۱*R۱ و D۱*R۲، تعداد نیام در شاخه از هر سه سطح تلقیح D۱ و D۲*R۲ تعداد دانه در بوته در هر سه سطح تلقیح D۱ و D۲*R۱ و D۳*R۲ بدست آمد. در حالی که کمترین مقادیر تعداد شاخه فرعی، تعداد نیام در بوته و تعداد دانه در بوته در D۳*R۰ و کمترین تعداد نیام در شاخه در D۲*R۰ بدست آمد. بیشترین و کمترین عملکرد دانه بترتیب مربوط به ترکیب تیماری D۳*R۲ و D۱*R۰ بود. بررسی شاخص های رشد نشان داد که با افزایش تراکم کاشت و تلقیح بذور با باکتری رایزوبیوم به همراه به کارگیری ریزمغذی ها، شاخص سطح برگ، زیست توده کل، سرعت رشد محصول، سرعت رشد نسبی و سرعت جذب خالص افزایش یافت.