یک دهه تولیدات علمی روانشناسی ایران در پایگاه Web of Science

یکی از مهم ترین و کارآمدترین شاخص ها و شیوه های سنجش بروندادهای علمی استفاده از مطالعات علم سنجی با بررسی مقالات پژوهشی منتشر شده در نشریات علمی است(۱). تحقیقات بسیاری از جمله پورتیلو سالیدو۱ (۲)؛ والس والنزوئل، پرز- کارسلس، اوسانا و لونا۲ (۳)؛ بیگلو و چخماچی(۴) به بررسی علم سنجی موضوعات مختلف پرداخته اند. بهره گیری از شاخص های علم سنجی بر روی تولیدات علمی پژوهشگران جهان به ویژه ایران طی سال های ۲۰۰۰ تا۲۰۱۰ در حوزه روانشناسی در مجلات تخصصی معتبر، در پایگاه استنادی وب. آو. ساینس نشان می دهد: تعداد ۸۲ کشور در انتشار ۲۴۰۱۹ مقاله علمی سهیم اند که ایالات متحده آمریکا با اختصاص ۴۲ درصد کل تولیدات علمی منتشر شده در مجلات تحت بررسی به عنوان پربارترین کشور شناخته شد، و کشورهای بریتانیا با ۱۰ درصد و آلمان با ۹ درصد به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند. کشور ایران با اختصاص ۳۲/۰ درصد (۸۹ مقاله) طی ۱۱ سال در مجلات برتر به خود، پس از کشورهای دانمارک، تایوان و کره جنوبی و پیش از لهستان، ایرلند و اکراین در رتبه بیست و نهم، در بین ۸۲ کشور جهان قرار می گیرد. به طوری که از ۰۰۸/۰ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۱۳/۰ درصد در سال ۲۰۰۴ و ۰۲/۰ درصد در ۲۰۱۰ می رسد. با استخراج مراکز متعلق به کشور ایران مشخص شد مقالات توسط ۷۵ مرکز علمی- پژوهشی در مجلات مورد بررسی انتشار یافته است. دانشگاه علوم پزشکی سمنان با اختصاص تعداد ۱۵ مقاله (۸ درصد کل مقالات ایران) پرکارترین مرکز در انتشار مقالات شناخته شد. دانشگا ه های علوم پزشکی تهران، ایران و موسسه مطالعات علوم شناختی به ترتیب در رتبه های دوم تا چهارم قرار می گیرند. به طور کلی ۲۱۸۴۳ محقق در انتشار مقالات مشارکت داشته اند. در این میان تعداد ۱۸۹ نویسنده در تدوین تعداد ۸۹ مقاله متعلق به کشور ایران سهیم بودند. انتشار مقالات ایرانی در مجلات برتر تخصصی روانشناسی با رشدی آهسته، روندی روبه افزایش از خود نشان داده است. آگاهی بیشتر به اهمیت مسائل بهداشت روان و پژوهش های انجام شده در کشورهای پیشرفته و در حال توسعه نشان دهنده آن است که مسائل بهداشت روان از دیدگاه های گوناگون بیش از آن چه در گذشته گمان می رفت اهمیت دارند(۵) و همت و توجه محققان و سیاست گذاران مراکز آموزشی و پژوهشی را می طلبد تا تحقیقات را به سمت اولویت ها و نیازهای واقعی جامعه هدایت کنند.