ردیابی ترکیبات آنتی بیوتیکی (آموکسی سیلین، اریترومایسین، جنتامایسین و سفالکسین) در رودخانه کرج، ایران

سابقه و هدف: رودخانه کرج بزرگترین بوم­سازگان­­ آبی استان البرز بوده که در معرض انواع آلاینده­های دارویی قرار دارد. با توجه به اثرات سوء این آلاینده­ها بر آب­های سطحی، جاندارن و حتی انسان­، در پژوهش حاضر میزان پر مصرف­ترین داروهای آنتی­بیوتیکی در طول رودخانه کرج، تصفیه­خانه­های فاضلاب و پساب ناشی از آنها در ۲۰ ایستگاه مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: پس از نمونه­برداری، آماده­سازی و فیلتراسیون نمونه­ها، غلظت آلاینده­های دارویی با کمک دستگاه HPLC و بکار­گیری فاز متحرک هر دارو، اندازه­گیری گردید. یافته ها: در آب رودخانه کرج میانگین غلظت داروهای آموکسی­سیلین۳۰۵/۲، اریترومایسین۲۲۹/۲، جنتامایسین ۲۳۱/۲ و سفالکسین ۳۲۵/۲، در تصفیه­خانه­ها غلظت آموکسی­سیلین۲۴۰/۷، اریترومایسین۳۰۱/۷، جنتامایسین۳۹۰/۷ و سفالکسین ۷۹۹/۶ و در پساب ناشی از تصفیه­خانه­ها غلظت آموکسی­سیلین۲۸۹/۵، اریترومایسین۳۶۲/۵، جنتامایسین۳۴۴/۵ و سفالکسین ۶۰۸/۴ میکروگرم بر لیتر بدست آمد. استنتاج: از آنجا که همبستگی مثبت و معناداری میان غلظت این آلاینده­ها در نمونه­های آب، فاضلاب و پساب مربوطه بدست آمد، بنظر میرسد عمده­ترین دلایل ورود این آلاینده­ها، تخلیه باقیمانده­های دارویی از طریق ادرار و مدفوع به شبکه­های فاضلاب، سپتیک­تانک­ها و ورود فاضلاب­های تصفیه نشده از مراکز آبزی­پروری در طول رودخانه کرج ­باشد. همچنین عدم کارایی تصفیه­خانه­ها در کنترل و کاهش این آلاینده­ها، از علل اصلی ورود آنتی­بیوتیک­های مورد بررسی در محیط بوده که ضرورت کنترل آنها را مطرح می­سازد.

کلیدواژه ها:

pharmaceutical pollution ، antibiotics ، wastewater ، Karaj River ، sewage ، آلودگی دارویی ، آنتی بیوتیک ، پساب ، رودخانه کرج ، فاضلاب