تغییرات کیفیت خواب قبل و پس از تعطیلات نوروز، نامه به سردبیر

کیفیت خواب با سلامتی ارتباط مستقیمی دارد. در یک مطالعه کیفیت خواب ۳۶ درصد افراد جامعه پائین گزارش شد(۱). مطالعات در زمینه کیفیت خواب در تعطیلات، بسیار محدود است. یک  مطالعه کاهش ۱ درصد خواب موثر و تاخیر ۸۱ دقیقهای زمان به بستر رفتن را گزارش داد(۲). ما کیفیت خواب ۱۴۰نفر را قبل و پس از تعطیلات نوروزی با استفاده از ابزار PSQI  (Pittsburgh Sleep Quality Index) مورد ارزیابی قرار دادیم. این ابزار شامل ۱۹ آیتم است و خروجی آن هفت زیر مقیاس مرتبط با خواب و یک نمره کل خواهد بود. دامنه جمع این هفت جزء بین ۲۱-۰ متغیر خواهد بود. نمره بالاتر از ۵ کیفیت پایین خواب در نظر گرفته میشود(۳). کیفیت خواب ۵۰ درصد  افراد قبل از تعطیلات و ۷۵ درصد پس از تعطیلات پائین بود و ساعت به بستر رفتن ۴۲ دقیقه به تاخیر افتاد. میانگین نمره کیفیت خواب دانشجویان و دانشآموزان از ۰۶/۷ به ۵۰/۶ (۵۴۹/۰= P)، مردان از ۵۸/۳ به ۷۹/۵، زنان از ۹۲/۵۲ به ۵۵/۷، افراد شاغل از ۵۳/۴ به ۹۳/۶، زنان خانه دار از ۹۴/۴ به ۷۴/۷ تغییر یافت که همگی معنیدار بودند (۰۰۰۱/۰< P). کیفیت خواب با سلامت جسم و روان، عملکرد شغلی، تحصیلی، شناختی و بروز حوادث ارتباط دارد(۳). کیفیت خواب در افراد مورد مطالعه ما طی تعطیلات نوروزی وضعیت بدتری پیدا کرد. این موضوع بر خلاف یافتههایی است که افزایش خواب و احساس سلامتی را در هنگام تعطیلات گزارش کردهاند(۲). دانشجویان و دانش آموزان طی تعطیلات وظیفه اضافهای نداشتند. آنها درسنین جوانی بوده و با توجه به کرونوبیولوژی تمایل به دیرتر خوابیدن دارند از اینرو تغییر چندانی در کیفیت خواب آنها مشاهده نشد. زنان خانه دار و افرادشاغل بهره چندانی از تعطیلات نمیبرند. در این روزها بسیاری از زنان مجبورند بیشتر از قبل کار کنند. کاهش میزان تحرک، تغییر ساعات غذا خوردن، افزایش میزان مصرف کافئین یا تئین میتواند سبب کاهش کیفیت خواب شوند. بعضی ازبرنامههای تلویزیونی باعث میشوند مردم تا دیروقت بیدار بمانند. ساعت رسمی کشور تغییر کرده و فعالیتهای روزمره یک ساعت زودتر شروع میشود. از طرفی تعطیلات نوروزی مصادف با شروع بهار است. در بهار اثر مهاری نور شدت یافته و زمانبندی ترشح ملاتونین تغییر میکند(۴). مجموع این عوامل اجتماعی- رفتاری و بیولوژیک احتمالا مسئول کاهش کیفیت خواب در نوروز هستند. بررسی عوامل مرتبط باکاهش کیفیت خواب در نوروز و بررسی اثر جابه جایی ساعت رسمی بر ترشح ملاتونین میتواند در این رابطه مورد پژوهش قرار گیرند. به منظور پیشگیری از مشکلات خواب ، آموزش بهداشت خواب و سوق دادن برنامههای پر مخاطب تلویزیونی به زمان غروب توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

Quality of sleep ، Nowrus ، Holidays ، students ، employements ، کیفیت خواب ، تعطیلات ، نوروز ، دانش آموزان ، شاغلان