مقایسه توده های خالص راش با استفاده از شاخص پیچیدگی ساختار (SCI) در جنگل های هیرکانی مازندران

مدیریت و حفاظت جنگل ها به منزله سیستم های پیچیده، نیازمند تشریح جامع ساختار توده و کمی سازی آن است. شاخص پیچیدگی ساختار (SCI۱) معیار مناسبی برای کمی سازی ناهمگنی ساختار توده های جنگلی است که می توان از آن برای مقایسه توده ها از نظر اندازه ناهمگنی ساختاری استفاده کرد. در این بررسی به منظور کمی سازی ناهمگنی ساختار توده های خالص راش در جنگل های هیرکانی ایران از این شاخص استفاده شد. آماربرداری با استفاده از یک شبکه ثابت به ابعاد ۲۰۰×۱۵۰ متر و با استفاده از قطعات نمونه ۱۰ آری در سه توده خالص راش در حوضه های آبخیز ۴۶، ۴۹ و ۶۶ الف در استان مازندران انجام گرفت که دو توده مدیریت شده و یک توده مدیریت نشده بود. سپس با استفاده از اطلاعات مختصات مکانی و قطر درختان ۹۰ قطعه نمونه برداشت شده در سه توده یادشده، شاخص SCI برای هر قطعه نمونه محاسبه و میانگین آن برای هر منطقه مشخص شد. نتایج نشان داد که حد بالا و پایین این شاخص در سه منطقه تحت بررسی به ترتیب ۷/۲ و ۷/۱۱ است، ولی میانگین آن در هر منطقه در حدود ۶ است که تفاوت آماری معنی داری نیز با هم ندارند. همچنین نتایج نشان داد که مقدار این شاخص با متغیرهای رویه زمینی و حجم سرپای توده ها همبستگی معنی دار دارد، به طوری که با افزایش این دو متغیر بر مقدار آن افزوده می شود. از شاخص SCI می توان در جنگل های حفاظتی و با کیفیت اکولوژیکی مطلوب به منزله مرجع یا معیاری برای ارزیابی مناسب بودن روش های مدیریتی برای حفظ یا افزایش ناهمگنی ساختاری توده ها استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

بولا ، راش خالص ، ساختار مکانی توده ، کجور ، لاویج