تحلیل روان شناختی کهن الگوی «مادر شرور» در داستان های صادق هدایت

اصطلاح «مادر شرور» برآمده از وجه دوگانه کهن الگوی مادر در روان شناسی اسطوره گرا است که با نظریه های فروید و یونگ و شاگردانشان در قلمرو مطالعات علوم انسانی کاربرد یافته است. هدایت در رمان بوف کور با شخصیت سیال مادر راوی (عمه راوی/ دخترعمه راوی)، در داستان کوتاه های «سه قطره خون» با شخصیت رخساره (زن شرور)، در «آبجی خانم» با شخصیت مادر آبجی، در «زنی که مردش را گم کرد» با شخصیت مادر زرین کلاه و خود زرین کلاه، و در دو داستان چاپ نشده، با شخصیت مادر عنکبوت و مادر مرد مقتول، مادر شرور و پیامدهای حضور او را در زندگی شخصیت های اصلی داستان هایش به تصویر کشیده است. در مقاله حاضر، با روش توصیفی-تحلیلی، به قدرت تاثیر مادر شرور در سرنوشت شوم شخصیت های آثار هدایت (عقده مادر، روان پریشی، خودکشی، دیگرکشی) پرداخته شده است. یافته­ ها نشان داد که نمادهایی به عنوان نقش مکمل مادر شرور در داستان­های هدایت وجود دارد. نتیجه اینکه تاثیر مادر شرور در زندگی شخصیت ­های اصلی قابل پیش­ بینی است؛ مقابله با مادر، روان پریشی، دیگرکشی و خودکشی سرنوشت تکراری شخصیت­ های این داستان­ هاست.

کلیدواژه ها:

Sadegh Hedayat ، Psychological Criticism ، Evil Mother ، Mother Archetype ، Story. ، صادق هدایت ، نقد روان شناختی ، مادر شرور ، کهن الگوی مادر ، داستان .